نگاهی به حضور برادران روسای جمهور در دولت

روزنامه شرق نوشت: حضور برادران در کابینه برادر، در دوران ریاست‌جمهوری آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، سیدمحمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد، مسبوق به سابقه است. چنان‌که محمد هاشمی در دولت آیت‌الله هاشمی، معاون اجرایی برادرش شد و علی خاتمی در دولت دوم سیدمحمد خاتمی، رییس‌دفترش. محمود احمدی‌نژاد هم در دولت نهم، برادرش داوود را رییس‌دفتر بازرسی نهاد ریاست‌جمهوری خود کرد و او را به پاستور برد اما «داوود» بعدها در اعتراض به نفوذ مشایی در دولت، راهش را از برادر جدا کرد و منتقد همیشگی «محمود» شد. در دولت روحانی اما برادرش «حسین فریدون» سمت رسمی و مشخصی ندارد؛ اما کمتر تصویری از روحانی هست که در گوشه‌وکنار آن اثری از برادرش نباشد و کمتر محفلی است که از تاثیرگذاری حسین فریدون، مرد در سایه دولت روحانی حرفی به میان نیاید.

محمد هاشمی هنوز مسوول‌دفتر برادر

محمد هاشمی در مقطعی از دوران ریاست‌جمهوری برادرش، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، ریاست سازمان صداوسیمای جمهوری‌اسلامی را برعهده داشت. در دولت ششم اما، معاون اجرایی رییس‌جمهوری شد. او بنا به حکمی هم که در پایان دولت ششم از مرحوم حسن حبیبی معاون‌اول رییس‌جمهوری گرفت، به عنوان نماینده ویژه رییس‌جمهوری در اداره امور مربوط به بازسازی مناطق جنگ‌زده هم منصوب شد. محمد هاشمی بعدها در حلقه اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام در کنار میز ریاست برادرش در این مجمع می‌نشست. با عوض‌شدن ترکیب اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، او این‌بار به‌عنوان رییس‌دفتر برادر بزرگ‌ترش در این مجمع انتخاب شد. محمد هاشمی هنوز نزدیک‌ترین فرد به آیت‌الله شناخته می‌شود.

«علی» همراه «سیدمحمد»

در سال‌هایی که سیدمحمد خاتمی ریاست نهاد اجرایی کشور را برعهده داشت، برادرش محمدرضا، نایب‌رییس مجلس بود. او رییس یکی از احزاب اصلی جریان اصلاحات بود؛ حزبی که این روزها درصدد حل مشکلات و باز سرگیری فعالیتش است. رضا خاتمی همچنان نزدیک‌ترین فرد به خاتمی است. او در دورانی که محمد خاتمی کمتر در رسانه‌ها حضور داشت، به نوعی سخنگوی خاتمی به شمار می‌رفت. اما برادر دیگر خاتمی‌ها، در دولت نقش‌آفرین بود؛ علی خاتمی از سال 1380 تا 1384 رییس دفتر رییس‌جمهوری شد و هنوز هم در بنیاد باران رییس‌دفتر برادرش است. زمانی که مجتبی ثمره‌هاشمی از اقبال کم مردم به اصلاحات سخن گفته بود او بود که به حمایت از برادرش برخاست و گفت علاقه مردم به آقای خاتمی در مقطع فعلی کمتر از دوران ریاست‌جمهوری ایشان نیست. تصویر علی خاتمی این اواخر در کنار محمد خاتمی بسیار دیده می‌شود. در تصاویر دیدار خاتمی و روحانی هم علی خاتمی برادرش را همراهی می‌کرد.

برادری منتقد برادر

«داوود» هیچ‌وقت نتوانست جای «اسفندیار» را برای «محمود» بگیرد. او ریاست بازرسی نهاد ریاست‌جمهوری را در دولت نهم برعهده داشت اما یک سال قبل از پایان دولت نهم و در مرداد سال 1387 از سمت خود کناره‌گیری کرد. علت برکناری داوود احمدی‌نژاد، اختلاف‌نظرش با برادرش بر سر انتصاب «عوضعلی کردان» عنوان شد اما بعدها مشخص شد که این فقط بخشی از ماجرا بوده و تاثیرپذیری محمود احمدی‌نژاد از اسفندیار مشایی یکی از مهم‌ترین دلایل اختلاف این دو برادر بوده است. او در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم هم ثبت‌نام کرد و در آستانه رای‌گیری هشدار داد که «آقای جلیلی همان راه احمدی‌نژاد را می‌رود و همگی باید مراقب باشند.» برادران احمدی‌نژاد در واقع در سپهر سیاسی کشور دوئل می‌کردند و هرازگاهی جملاتی تند درباره یکدیگر می‌گفتند. داوود علیه محمود بود و تنها برادری بود که حامی برادر خود نبود بلکه منتقدش بود. هر چند داوود احمدی‌نژاد به منتقد برادرش تبدیل شد اما خواهر رییس‌دولت، پروین احمدی‌نژاد همچنان یار برادر ماند. او اختلاف بین دو برادرش را طبیعی دانست و درباره منشأ این اختلافات گفت: این اختلاف‌نظرها طبیعی است و برای همه شخصیت‌های نظام در تمامی دوران اتفاق افتاده است و خاص این دو نفر نیست. در خانواده مسوولان نظام افرادی با تفاوت سلیقه حضور دارند، اما اختلاف محمود و داوود به‌دلیل سوءاستفاده برخی افراد ایجاد شده است. اگر این جریان بین دو برادر مطرح شده به دلیل سوء استفاده شخصی برخی افراد از داوود علیه محمود است. هر چند هیچ‌گاه نگفت حق با کدام برادر است.

حسین فریدون یار همیشگی روحانی

حسین فریدون برادر بزرگ‌تر حسن روحانی است. در کمتر تصویری از روحانی است که او دیده نشود. حسین فریدون در مدت انتخاب حسن روحانی، در بسیاری از مراسم‌ رسمی، برادر خود را همراهی کرد. او با هشت‌سال فعالیت به عنوان سفیر ایران در مالزی و نیز سال‌ها فعالیت به‌عنوان عضو هیات نمایندگی ایران در سازمان ملل، سابقه‌ای دیپلماتیک دارد. دلیل تفاوت نام فامیلی حسین فریدون با برادر خود، حسن روحانی این است که برادر کوچک‌تر نام فامیلی خود را از «فریدون» به «روحانی» تغییر داده است. حسین فریدون یار همیشگی حسن روحانی است. او یک برادر و یک حامی برای روحانی به‌شمار می‌رود.