رمضان، از مالزی تا مراکش

 ایرنا – خبرگزاری آسوشیتدپرس با اشاره به گرامیداشت ماه رمضان از سوی یک میلیارد و ششصد میلیون مسلمان جهان، گزارشی از فلسفه این ماه و سنت های قدیمی آن که هنوز هم پابرجا است، منتشر کرد.
 
این خبرگزاری نوشت: سوریه در جنگ داخلی است، شبه نظامیان در بخشی از عراق جولان می دهند، و در لبنان، لیبی، پاکستان، افغانستان و مصر ثبات سیاسی وجود ندارد. با این همه، مسلمانان شیعه و سنی، امسال نیز ماه رمضان را گرامی می دارند و آیین های ویژه اش را برگزار می کنند.
 
** رمضان چیست؟
 
رمضان ماه مقدس اسلامی است که در آن مسلمانان از خوردن و نوشیدن و برخی لذت های جسمانی از صحر تا شامگاه پرهیز می کنند. مسلمانان همچنین معتقدند که قرآن در این ماه بر پیامبر اسلام نازل شد.
 
ماه رمضان فرصتی برای اندیشیدن، ستایش خداوند و همدردی و کمک به رنج دیدگان نیز شمرده می شود.
 
** آغاز و پایان رمضان
 
تقویم شرعی مسلمانان برپایه ماه های قمری است.بنابراین، ماه رمضان هر سال روی تقویم خورشیدی جابجا می شود. پایان ماه رمضان، ˈعید فطرˈ نامیده می شود که جشنی سه روزه و نشاندهنده پایان مدت روزه گیری است. معمولا میان آغاز و پایان ماه رمضان شیعیان و سنی ها یک روز تفاوت بود؛ هرچند امسال این تفاوت دیده نمی شود و شیعیان و سنی ها در بیشتر کشورهای جهان، همزمان ماه رمضان را آغاز کرده اند.
 
** فلسفه روزه
 
مسلمانان دلایل مختلفی را درباره روزه گرفتن بیان می کنند که ˈهمدردی با تهی دستانˈ، ˈآموزش تسلط بر نفسˈ و ˈپایبندی به فرمان خداˈ از آن جمله است.
 
اسلام کوکان، سالخوردگان، زنان باردار، افراد بیمار و مسافران را از فهرست روزه گیران مستثنی کرده است. در برخی کشورها مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی، غیرمسلمانان نیز نمی توانند در ماه رمضان در اماکن عمومی چیزی بخورند و بنوشند و یا سیگار بکشند. کشورهای دیگر، انعطاف پذیری بیشتری دارند.
 
** افطار
 
رمضان اگرچه ماه درون نگری و خودکاوی است، اما به نوعی ماه جشن و دید و بازدید نیز شمرده می شود. خانواده ها گرایش دارند که در این ماه جمع شوند و با هم افطار (شام ماه رمضان) بخورند. از این نظر، ماه رمضان شباهت هایی به کریسمس یا جشن شکرگزاری در غرب دارد.
 
** رمضان و خشونت های تروریستی
 
با وجود همه ابعاد معنوی ماه رمضان، تروریست ها و شبه نظامیان داعش از همین ماه برای افزایش خشونت ها استفاده و حتی تبلیغ می کنند که خداوند در این ماه، پاداش بیشتری بابت خودکشی و حمله های انتحاری می دهد.
 
** سنت های رمضان
 
خرما و نامگذاری: در مصر سنت بر این است که نام رهبران سیاسی یا شخصیت های معروف جامعه را روی خرما (غذایی که افطار را با آن آغاز می کنند) می گذارند. این سنت در زمان حسنی مبارک و محمد مرسی بود و اکنون که عبدالفتاح السیسی ریاست جمهوری را عهده دار است نیز ادامه دارد.
 
Mehebes:نوعی بازی است که در آن افراد حدس می زنند چه کسی در تیم مقابل، حلقه را در دستانش مخفی کرده است. تیم بازنده باید برای برندگان شیرینی بخرد.
 
Pheni and Khajla: قرص های نازک و سرخ شده ورمیشل و شیرینی های گرد و ترد و پف کرده که در شیر فرو برده شده و به عنوان بخشی از سحری خورده می شود.
 
شلیک توپ: پیش از ظهور رادیو و تلویزیون، شلیک توپ تنها راه اطلاع رسانی درباره سحر و شامگاه بود. برخی ممالک، مانند شارجه در امارات متحده عربی این سنت را حفظ کرده اند. هر روز توپ ها از 12 نقطه شلیک می شوند و زمان افطار را اطلاع می دهند.
 
فانوس: فانوس های رنگی که بر سردر خانه ها، فروشگاه ها و مغازه ها آویزان می شوند، یکی از سنت های رمضان در کشور مصر هستند. گفته می شود سنت فانوس، از دوران حکومت فاطمیون که شیعه بودند آغاز شد و به بسیاری از کشورهای دیگر نیز نفوذ کرد.
 
مسحراتی (Musaharati): مسحراتی کسی است که زمان خوردن سحری پیش از اذان صبح را با کوفتن بر طبل اعلام می کند. این سنت هنوز در برخی مناطق بیروت، قاهره و غزه زنده است.