ایران و عربستان؛ اولین مواجهه دیپلماتیک بر سر بحران سوریه

عصر ایران - ایران برای نخستین بار در کنفرانسی به منظور یافتن راه حل سیاسی بحران سوریه به همراه دیگر کشورهای منطقه ای و قدرت های بین المللی حاضر خواهد شد.

جمعه (فردا) شهر وین بار دیگر میزبان هیات های دیپلماتیک از کشورهای مختلف است تا این بار نه موضوع هسته ای ایران، بلکه بحران سوریه را به بحث و بررسی بگذارد.

نشست وین در نوع خود واجد چند ویژگی است که برای نخستین بار صورت می گیرد:

- این نشست نخستین نشستی درباره بحران سوریه با حضور قدرت های غربی و کشورهای مخالف حکومت سوریه است که از ایران نیز دعوت به عمل می آورد.

- این نشست نخستین مواجهه دیپلماتیک ایران و عربستان به عنوان دو رقیب منطقه ای درباره بحران سوریه در چهار و نیم سال گذشته است.

- و بالاخره نشست وین نخستین نشست رسمی دیپلماتیک در سطح وزرای امور خارجه ایران و آمریکا است که درباره مساله ای غیرهسته ای برگزار می شود. با این حال حساسیت حضور ایران و آمریکا در این نشست ها به دلیل تکراری شدن خبر دیدار محمد جواد ظریف و جان کری در طی دو سال گذشته فرونشسته است.

نشست وین در حالی درباره سوریه برگزار می شود که تا کنون بیشتر تلاش های دیپلماتیک به منظور حل بحران جنگ داخلی این کشور با ناکامی مواجه شده است و نشست های ژنو 1 و 2 نیز به دلیل عدم حضور همه طرف های ذی نفوذ و موثر در حل بحران سوریه ناکام مانده اند.

حالا با گذشت بیش از چهار سال و نیم از بحران سوریه همه طرف های منطقه ای و بین المللی به اهمیت حضور ایران در هر گونه نشستی به منظور یافتن راه حلی برای بحران سوریه تاکید می کنند و پس از اینکه سوریه به طور کامل در اثر جنگ داخلی ویران شده و چیزی از این کشور باقی نمانده است،  همه طرف هایی که می توانند در بیرون کشیدن این کشور از جنگ داخلی موثر باشند زیر یک سقف گردهم میآیند تا راهی بیابند و آبی بر خاکستر بر جای مانده از آتش این جنگ ویرانگر بیفشانند.

به جز عربستان سعودی که به نظر می رسد از حضور ایران در این نشست چندان رضایت ندارد باقی کشورها از جمله ایالات متحده آمریکا در هفته های گذشته بارها بر اهمیت نقش ایران درحل بحران سوریه، اعتراف کرده اند.

ایران و عربستان فردا در حالی در نشست وین رو در روی یکدیگر در میز مذاکرات وین خواهند نشست که در ماه های گذشته روابط دو کشور مهم منطقه به رغم تمایل دولت میانه روی حسن روحانی برای تنش زدایی از روابط با سعودی ها به دلیل و بهانه های گوناگون از جمله جنگ یمن و فاجعه منا رو به سردی و تخاصم بیشتر گذاشته است.

در آخرین مورد از نزاع های لفظی و دیپلماتیک بین ریاض و تهران ، وزیر امور خارجه سعودی ها تهران را به انواع و اقسام اتهامات از جمله حمایت از تروریسم و مداخله در امور داخلی کشورهای عربی منطقه نواخته و در مقابل این اتهام افکنی یک منبع در وزارت امور خارجه ایران سخنان عادل الجبیر وزیر امور خارجه سعودی ها را خارج از قد وقواره او دانسته است.

علی اکبر ولایتی مشاور بین الملل رهبری و رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در دیدار روز سه شنبه با سرگئی ایوانف مشاور سابق رییس جمهور روسیه در پاسخی به ادعاهای مقامات ریاض علیه تهران ، عربستان را مسئول حمایت و ترویج تروریسم در کشورهای اسلامی دانسته است.

ایران و عربستان در حالی در وین در موضوع بحران سوریه پشت یک میز خواهند نشست که تنش های دیپلماتیک بین دو کشور در ماه های گذشته به حدی بی سابقه و یا دستکم کم سابقه رسیده است.

هیچ گاه در تاریخ روابط دو کشور سابقه نداشته است وزیر امور خارجه سعودی درباره سیاست های ایران در منطقه و جهان با این حد از صراحت و اتهام افکنی و خصومت سخن بگوید، شاید تغییر نسل رهبران سعودی در ماه های گذشته در تغییر رویکرد آنها در زمینه سیاست خارجی بی تاثیر نبوده باشد، اما دلیل افزایش تنش در روابط تهران و ریاض در مقطع کنونی هر چه که باشد، تاثیر حضور این دو کشور در پشت یک میز برای حل بحران سوریه را نباید دستکم گرفت، هر چند به گمان بسیاری از ناظران وضعیت در سوریه به شرایطی رسیده است که دیگر امکان بازگشت به سال های پیش از آغاز ناآرامی داخلی در این کشور محال به نظر می رسد.