تاریخ:
اقدام زیبای سوگل خلیق برای کودکان مبتلا به سرطان؛ قصه‌خوانی با چرخ کتاب 
درس صد و پانزده
توریسم، توریزم یا سیاحت؟
امیرحسین ایمانی‌زاده*
برابرگزینی واژۀ «توریزِم» در فارسی با رویکرد ریشه‌شناسی: سیاحت، جهانگردی یا گردشگری؟
در باب معادل یابی برای واژۀ «توریزم» انگلیسی («توریسم» فرانسوی) تلاش های مختلفی صورت گرفته که ماحصل آن دو واژۀ «گردشگری» و «جهانگردی» است. در نظام آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران دورۀ کارشناسی و کارشناسی ارشد «مدیریت جهانگردی» داریم و دورۀ دکترای «مدیریت گردشگری». در مورد نام سازمان های مربوط نیز هر یک به سویی رفته اند. پیشتر معادل «سیاحت» نیز استفاده می‌شد.
در محاورات عمومی تنوع کلامی اتفاقا نقطۀ قوّت زبان است بدان معنا که هیچ ایرادی ندارد توریزم، توریسم، سیاحت، جهانگردی، گردشگری و ... در موقعیت های مختلف مورد استفاده قرار گیرد اما در فضای سازمانی و علمی باید به جمع بندی رسید.
ریشه‌شناسی توریزم:
آنچه ما امروز «تور» می نامیم از لحاظ ریشه‌شناسی همان «دُور» زدن است! با توجه به این معنی «تور» سفری است که در آن بازگشت، از همان ابتدا پیش‌بینی شده است. بنابراین «گردش» و «گشت» از نظر ریشه‌شناسی معادل‌های نیکویی برای تور به شمار می روند. قسمت دوم این واژه یعنی «ایزم (ایسم)» نیز پسوندی است که دلالت بر یک عمل، سیستم یا آموزه می کند. به نوعی، ایسم اشاره به وجود یک مکتب فکری و عمل مشخص دارد. بنابراین «توریزم» یعنی انجام دادن تور و «توریست» یعنی آن که به تور مبادرت می ورزد.
با توجه به آنچه بیان شد، به نظر نگارنده واژگان «گردشگری» و «گردشگر» در برابر «توریزم (توریسم)» و «توریست» معادل های خوب و مرجح هستند.
در کنار واژۀ «گردشگری»، «جهانگردی» نیز مورد نظر بخشی از صاحب‌نظران است؛ آن ها می گویند هر نوع گردشگری در واقع رفتن و حضور در بخشی از جهان است. چنان‌که گفته شد از نظر ریشه شناسی گردشگری نسبت به جهانگردی معادل صحیح‌تر و دقیق‌تری است؛ استفاده از «جهانگردی» در مقابل ترکیب «گردشگری بین‌المللی» معقول است و به غنای زبان می افزاید.
در عربی «سیاحت» در مقابل توریزم به کار می رود. سیاحت در فارسی نیز کاربرد دارد اما استفادۀ از آن در متون علمی و رسمی کنونی با توجه به در اختیار داشتن برابر فارسی (گردشگری) دارای اولویت نیست.
در کنار این معادل ها استفاده از واژۀ اصلی «توریزِم» نیز در فضای علمی به نظر نگارنده قابل قبول است. در مورد انتخاب بین «توریزِم» و «توریسم» باید گفت زمانی زبان فرانسه به عنوان زبان میانجی دانش به ایفای نقش می پرداخت به همین سبب بسیاری از کلماتی که امروز در فارسی رایج است با تلفظ نزدیک به فرانسوی است اما شاید ادای واژگان مبدأ در روزگار ما به تلفظ نزدیکتر به انگلیسی که امروزه تبدیل به زبان میانجی علمی در جهان شده است نه تنها قابل قبول که در مواردی مرجح است.
* کارشناس ارشد مدیریت گردشگری و مدرس فنّ ترجمۀ
در باب معادل یابی برای واژۀ «توریزم» انگلیسی («توریسم» فرانسوی) تلاش های مختلفی صورت گرفته که ماحصل آن دو واژۀ «گردشگری» و «جهانگردی» است. در نظام آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران دورۀ کارشناسی و کارشناسی ارشد «مدیریت جهانگردی» داریم و دورۀ دکترای «مدیریت گردشگری». در مورد نام سازمان های مربوط نیز هر یک به سویی رفته اند. پیشتر معادل «سیاحت» نیز استفاده می‌شد.
در محاورات عمومی تنوع کلامی اتفاقا نقطۀ قوّت زبان است بدان معنا که هیچ ایرادی ندارد توریزم، توریسم، سیاحت، جهانگردی، گردشگری و ... در موقعیت های مختلف مورد استفاده قرار گیرد اما در فضای سازمانی و علمی باید به جمع بندی رسید.
ریشه‌شناسی توریزم:
آنچه ما امروز «تور» می نامیم از لحاظ ریشه‌شناسی همان «دُور» زدن است! با توجه به این معنی «تور» سفری است که در آن بازگشت، از همان ابتدا پیش‌بینی شده است. بنابراین «گردش» و «گشت» از نظر ریشه‌شناسی معادل‌های نیکویی برای تور به شمار می روند. قسمت دوم این واژه یعنی «ایزم (ایسم)» نیز پسوندی است که دلالت بر یک عمل، سیستم یا آموزه می کند. به نوعی، ایسم اشاره به وجود یک مکتب فکری و عمل مشخص دارد. بنابراین «توریزم» یعنی انجام دادن تور و «توریست» یعنی آن که به تور مبادرت می ورزد.
با توجه به آنچه بیان شد، به نظر نگارنده واژگان «گردشگری» و «گردشگر» در برابر «توریزم (توریسم)» و «توریست» معادل های خوب و مرجح هستند.
در کنار واژۀ «گردشگری»، «جهانگردی» نیز مورد نظر بخشی از صاحب‌نظران است؛ آن ها می گویند هر نوع گردشگری در واقع رفتن و حضور در بخشی از جهان است. چنان‌که گفته شد از نظر ریشه شناسی گردشگری نسبت به جهانگردی معادل صحیح‌تر و دقیق‌تری است؛ استفاده از «جهانگردی» در مقابل ترکیب «گردشگری بین‌المللی» معقول است و به غنای زبان می افزاید.
در عربی «سیاحت» در مقابل توریزم به کار می رود. سیاحت در فارسی نیز کاربرد دارد اما استفادۀ از آن در متون علمی و رسمی کنونی با توجه به در اختیار داشتن برابر فارسی (گردشگری) دارای اولویت نیست.
در کنار این معادل ها استفاده از واژۀ اصلی «توریزِم» نیز در فضای علمی به نظر نگارنده قابل قبول است. در مورد انتخاب بین «توریزِم» و «توریسم» باید گفت زمانی زبان فرانسه به عنوان زبان میانجی دانش به ایفای نقش می پرداخت به همین سبب بسیاری از کلماتی که امروز در فارسی رایج است با تلفظ نزدیک به فرانسوی است اما شاید ادای واژگان مبدأ در روزگار ما به تلفظ نزدیکتر به انگلیسی که امروزه تبدیل به زبان میانجی علمی در جهان شده است نه تنها قابل قبول که در مواردی مرجح است.
* کارشناس ارشد مدیریت گردشگری و مدرس فنّ ترجمۀ
لینک کوتاه: کپی لینک
افتتاح نخستین مرکز آموزش عمومی جان‌فدایان بانوان در میدان آزادی تهران (+عکس) هشدار انجمن فیزیوتراپی ایران درباره مدرک تکنسین فیزیوتراپی و درمانگران غیرمجاز پیشنهاد موسویان به ترامپ: فرصت تاریخی «اسلام‌آباد پلاس» را از دست نده تصادف زنجیره‌ای نیسان، خاور و سمند در گچساران یک کشته و ۳ مصدوم بر جا گذاشت برنامه قلعه‌نویی برای جوان‌گرایی در تیم ملی؛ باتجربه‌ها کنار گذاشته نمی‌شوند ابهام در جنجال اخراج یاسر آسانی؛ دلیل واقعی توقف کرنر استقلال چه بود؟ رئیس سازمان بسیج: ۳۰ کشور خواهان بهره‌گیری از فناوری‌های ایرانی هستند وزیر خارجه آمریکا: با ادامه وضع فعلی چرا باید ترامپ به ایران حمله کند!/ اوضاع اقتصادی ایران غم انگیز است/ ایران باید غرامت بپردازد نه آمریکا/ خواسته های ایران کاملا غیرمنطقی است ادعای روبیو: در حال حاضر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده علیه ایران نیست نگاهی بر ارجاع‌های فیلم «داستان‌های موازی» فرهادی به سینمای کیشلوفسکی مصدومیت شدید ستاره لس‌آنجلس اف‌سی؛ پارگی ریه و شکستگی چند دنده (+عکس) هگست: از تک‌تک عملیات‌ها حمایت می‌کنم؛ اگر لازم باشد فردا هم همین کار را انجام خواهم داد مستند «فراموش‌شده»؛ نماینده ایران در اجلاس اقلیمی کاپ می‌شود اضافه شدن یک جایزه جدید به جشن خانه سینما ایران از سال ۱۴۲۲ وارد مرحله پیشی جمعیت سالمندان از جوانان می‌شود