سرمايه گذاري در عناصر قدرت ساز كشور

حميدرضا عسگري در روزنامه آفرینش نوشت: در عصر حاضر تهديدات و قدرت نمايي نظامي كشورها تبديل به رقابتي غيرعملي گرديده كه صرفاً جنبه بازدارندگي داشته و عنصر قابل اعتمادي براي درامان بودن كيان و انسجام داخلي نيست. آيا امروز مي توان مدعي بود كه بمب اتم حافظ منافع داخلي و خارجي كشورها بوده و امنيت آفرين خواهد بود؟

جهان امروز سمت و سوي خود را به سمت قدرت افزايي نرم تغيير داده و بيشترين توان خود را بر تاثيرگذاري و نفوذ نرم خلاصه كرده است. درهمين رابطه رهبرمعظم انقلاب نيز روز گذشته در ديدار با دست اندركاران نظام آموزشي بر اين نكته تاكيد داشتند و مهمترين عنصر قدرت‌ساز را «علم» خواندند و خاطرنشان کردند: قدرت، فقط به داشتن سلاح نيست بلکه «علم، ايمان، شخصيت ملي، ايستادگي و هويت انقلابي»، عناصر توليد قدرت هستند.

پرداختن رهبري به اين موضوعات از بابت اهميت نقش اين موارد در توسعه و افزايش قدرت نرم كشور بوده و تاكيدات ايشان نيزاز بابت برخي كم كاري‌ها و لزوم توجه بيشتر مسئولان در تحكيم مواضع كشور درحيطه قدرت نرم مي باشد.

همانطور كه گفته شد عنصر قدرت ساز در عصر حاضر «علم» مي‌باشد. اگر بخواهيم اين معيار را به عنوان عنصر اصلي قدرت بگيريم، بايد علم آموزان و دانشجويان را به عنوان سربازان و مستشاران اين عرصه قلمداد كنيم تا اشراف بهتري به بحث داشته باشيم.

اگرقرار است پايگاهي مستحكم از قواي علم را در كشور بسازيم، بايد زمينه‌ آموزش سربازان آن را به نحو احسنت فراهم كنيم. اگر دانشجوي و دانش‌آموز ما امروز خوب آموزش نبيند و همراه با ضعف‌هاي آموزشي در معرض انواع خطرهاي فرهنگي و اجتماعي باشد، چگونه مي‌توان بر عنصر قدرت ساز تكيه كرد و از آن به عنوان سدي محكم در برابر دشمنان استفاده نمود.

هنوز نتوانسته‌ايم فضاي آموزشي را درحاشيه امنيت فرهنگي و اجتماعي قرار دهيم . نداشتن برنامه و الگوسازي براي جوانان موجب تغيير درنگرش‌ها و باورهاي آنها از علم آموزي گرديده است. به علت بي توجهي‌ها فضاي دانشجويي و دانشجو در معرض انواع خطرات رفتاري و اجتماعي همچون اعتياد و تغييرنگرش فرهنگي به تجرد و تاهل قرار گرفته است.

جداي ازاين مباحث زماني كه دانشجوي علمي ما به عنوان سرمايه قدرت افزاي كشور، امكاناتي براي تحقيق و پژوهش ندارد و از كمترين ارتباط با مراكز علمي دنيا محروم است، چه توقعي مي‌توان داشت كه ميلي به مهاجرت آموزشي پيدا نكند. استفاده از تجارب علمي ارزشمند جهانيان منافاتي با بومي سازي علوم در داخل ندارد، كما اينكه طي سال‌هاي گذشته بسيار ديده‌ايم كه محققان كشور با بهره‌گيري از علوم غربي به دستاوردهايي ارزشمند در زمينه‌هاي روباتيك، نانو، انرژي هسته‌اي و انرژي‌هاي نو نائل شده‌اند.

بستر آموزشي كه امروز فراهم كرده‌ايم دچار رخوت و فرسودگي شديد شده و اين امر موجب جذب دانشجويان به سمت گرايشات علمي در غرب و جذابيت‌هاي علم آموزي در خارج ازكشور گرديده است. شايد هنوز تشعشات اين نگرش خروج و مهاجرت علمي در مقاطع پايين تر به طور جدي رسوخ نكرده باشد، اما درهمين زمان نيز هستند خانواده‌هايي كه فرزندانشان را از مقاطع ابتدايي به خارج كشور مي فرستند تا درآنجا به رشد علمي دست يابند!.

بخشي از اين فرسودگي نظام آموزشي به سبب نوع نگاه بسته و دستوري است كه ما در برخورد با جوانان و دانشجويان در پيش گرفته‌ايم. نگرش بسته از اين بابت كه صرفاً امكانات تحصيل آكادميك را براي آنها فراهم ساخته‌ايم و برنامه‌اي براي دوران تحصيل و بعد از فارغ التحصيلي آنها نداريم. اين درحالي است كه در نظام‌هاي آموزشي پيشرفته افراد از مقاطع ابتدايي تحصيل مهارت‌ها و علايقشان شناسايي شده و در مقاطع عالي نيز در همان حوزه تحقيق و پژوهش مي‌كنند و استعدادهايشان هرز نمي‌رود.

ضمن اينكه تمام امكانات رفاهي و علمي اعم از درآمد مكفي، شغل مرتبط، آزمايشگاه، بودجه‌هاي پژوهشي، بورسيه‌هاي متنوع و تحصيل در بهترين مراكز علمي براي آنها فراهم است. حال ما براي تامين خوابگاه دانشجويي برنامه‌اي نداريم و حتي دركنترل آنها نيز بامشكل مواجهيم.

گفتن اين موضوعات به منزله نااميدي يا سياه نمايي ازوضعيت علمي كشور نيست. چراكه استعداد‌ها و بنيه علمي كشورمان به حدي است كه امروز بسياري از نخبگان مراكز علمي و پژوهشي جهان از دانشجويان و اساتيد ايراني بهره‌ مي‌برند، اما افسوس كه ما از آنها بي بهره‌ايم.

تاكيد براهميت و تقويت بنيه علمي كشور به عنوان اصلي ترين عنصر قدرت افزاي كشور و شكل گيري شخصيت ملي كه از عناصر قدرت شمرده شد، در سير پيشرفت و ارتقاي جايگاه علمي پديد مي‌آيد كه موجب افتخار كردن به نام ايران و ايراني خواهد بود.