تكيه برديپلماسي عمومي درمقابل نقض تعهدات

حميدرضا عسگري در سرمقاله امروز روزنامه آفرینش نوشت: پس ازاينكه ايران و غرب بعد از 10 سال توانستند با يكديگر به نقطه‌ آغاز مشترك براي ازسرگيري روند رفع ابهامات و برداشته شدن تحريم‌هاي غيراصولي برسند، هريك از طرفين قبول كردند كه به مفاد اين توافق متعهد باشند.

اما آنچه بيش از هرچيز ديگر مهم و نگران كننده بود بحث ضمانت اجراي اين توافق ازسوي طرفين بود. مسلماً ايران به واسطه تمايلش به حل و فصل اين پرونده و رهايي از زير بار فشار تحريم‌هاي اقتصادي، به سمت نقض تعهدات خود در ژنو نخواهد رفت. اما ازسوي ديگر مقامات آمريكايي درطرق مختلف از انجام حقيقي برخي تعهدات سرباز زده‌اند و نوع رفتارشان با روح توافق هسته‌اي همخواني ندارد.

درحين اجراي برجام تحريم برخي شركت‌ها و شخصيت‌هاي كشورمان از سوي آمريكا بوديم، همچنين عليرغم لغو تحريم‌ها ابلاغيه رسمي براي شركت‌ها و فعالان اقتصادي درغرب صادرنشده ويا ضمانت اجرايي براي آنها درنظرگرفته نشده تا بتوانند به صورت عادي با ايران تعامل كنند. درحقيقت برخلاف آنچه در ژنو توافق شده بود، غربي‌ها با چند صدايي به دنبال تاخير درانجام تعهدات ويا سرباز زدن از آنها هستند.

طرح‌هاي ضدايراني نمايندگان آمريكا شاهد براين مدعاست كه صداي واحدي از دستگاه سياست خارجي اين كشور شنيده نمي‌شود. از يك سو جمهوري خواهان مدام بر تعليق و تخريب برجام تاكيد مي‌كنند و از سوي ديگر دولت آمريكا مدام بر حفاظت از برجام و مخالفت باهرگونه آسيب به اين توافق بين المللي تاكيد مي‌كند، اما درعمل نفعي براي ايران حاصل نمي‌شود!

مقامات آمريكايي و غربي درتوجيه اين اقدامات خود جواب قانع كننده‌اي نداشته و به گونه‌اي از آن طفره مي‌روند و گويا هنوز قطعيتي در تصميمات و تعهدات مكتوب خود ندارند.اما آنچه بسيار مهمتر از اقدام غيراصولي و غير اخلاقي آمريكا مي‌باشد، نحوه عكس العمل ايران در مقابل تعهدات و توافقاتي است كه در ژنو برسرآن اجماع شد. براساس گفته مسولان مذاكره كننده در اين توافق قيد شده كه نقض مفاد آمده در متن از سوي هريك از طرفين اين حق را به طرف مقابل مي‌دهد كه از مواضع كنوني بازگشت كند و تصميماتي ديگر درجهت منافع خود اتخاذ نمايد.

لذا نكته بسيارمهمي كه درزمان كنوني بايد برآن تكيه نمود و برمحور آن عمل كرد، نگرش عقلاني و همراه با طمأنينه ازسوي ايران مي باشد. اينكه فعاليت‌هاي هسته‌اي ما براساس قوانين ام.پي.تي بوده و انحرافي درآن وجود ندارد كاملاً قطعي است. اما آنچه تاكنون دنيا ما را به واسطه آن محكوم كرده است عدم شفاف سازي و اثبات حسن نيت مي‌باشد. لذا برخورد قهري درفضاي كنوني كه نگرش به سمت ما مثبت و افكارعمومي شاهد همكاري ايران بوده، نمي‌تواند رويكرد مناسبي در مواجهه با اقدام اخير آمريكا مبني برنقض توافق ژنو باشد.

قدر مسلم جمهوري اسلامي هيچگاه درمقابل زياده خواهي و زورگويي هاي قدرت‌هاي بزرگ همچون آمريكا كوتاه نخواهد آمد، اما حفظ موقعيت كنوني كه ايران را دريك ثبات سياسي درعرصه بين الملل قرار داده، مي تواند عدم حسن نيت غرب را در پرونده هسته‌اي ايران به جهانيان ابراز كند. قطعاً بهانه گيري‌ها و دخالت‌هاي مختلف غرب درامورات داخلي ما همچون حقوق بشر وفعاليت‌هاي نظامي در دكترين سياست خارجي ايران مورد پذيرش نيست و اقداماتي همچون تحريم‌هاي يكجانبه نيز موجب ازحركت ايستادن فعاليت‌هاي ايران نخواهد شد، اما اكنون فرصت مناسبي است تا با بكارگيري ديپلماسي عمومي، به جهانيان اعلام كنيم كه آمريكا به تعهدات بين المللي خود پايبند نيست و اگربرجام متوقف شود مسبب آن غرب خواهد بود.

درحال حاضر سعه صدر ايران مي‌تواند وجهه‌اي مثبت به كشورمان بدهد و افكارعمومي دنيا را نسبت به عدم تعهد آمريكا و غرب در انجام توافقات هسته‌اي، آگاه سازد. ضمن اينكه اين قبيل نقض تعهدات مي تواند به عنوان ابزاري براي امتيازگيري و تفهيم علت بي اعتمادي ايران به غرب، در عرصه بين الملل باشد. لازمه تحقق اين ديپلماسي عمومي طنين انداز شدن صدايي واحد از مجاري مختلف قدرت در داخل كشور مي‌باشد كه متاسفانه هنوز به گوش نمي‌رسد!.