بحثی درباره تاثیرگذاری ادبیات در ایران

مسعود خیام درباره تاثیرگذاری ادبیات در ایران سخن گفت.

این نویسنده و پژوهشگر در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به این سوال که آیا هنوز ادبیات می‌تواند بر جامعه تأثیر بگذارد، اظهار کرد: ادبیات در مملکت ما صددرصد می‌تواند تاثیرگذار باشد؛ فقط یک شرط دارد و آن این‌که نهادهای رسمی کاری با ادبیات نداشته باشند. مثالی می‌زنم، وقتی یک دونده در یک مسابقه دو ماراتن قرار است بدود، نمی‌شود پاهای دونده را بست. در شرایطی هم که ادبیات را کنترل کنند، نمی‌تواند تاثیرگذاری داشته باشد.

او افزود: خود من کتابی دارم که تا به حال پنج بار آن را برای اصلاح به من برگردانده‌اند و هر بار یک جایی از آن را زده‌اند. کتاب الان شبیه شیر بی یال و دم و اشکم شده است؛ در حالی که هیچ مورد خاصی در آن وجود ندارد.

خیام در ادامه گفت: ادبیاتی که الان می‌تواند تولید شود، نمی‌تواند کاری بکند؛ در نتیجه کارهایی مثل موسیقی زیرزمینی و مولتی‌مدیا و داستان‌های مبتذل تولید می‌شود ولی کارهای به‌دردبخور ارائه نمی‌شود. با این شرایط جواب خیلی ساده است که ادبیات نمی‌تواند تأثیر بگذارد، چون اصلا نمی‌تواند تولید شود. در صورتی که اگر اجازه بدهند ادبیات روند طبیعی خودش را طی کند، این‌چنین نمی‌شود. مثل آمریکای قرن بیستم که نمایشنامه‌نویسی تأثیر معجزه‌آسایی بر پرورش فکری آمریکایی‌ها گذاشت.

این نویسنده اظهار کرد: کتاب عارف که از همه چیز  پُر است، منتشر می‌شود و با آن کاری ندارند ولی یک کتاب که مربوط به یک عشق خیلی ساده است، ممیزی می‌شود. اصلا تکلیف معلوم نیست و معمولا وقتی گروه‌های سیاسی با هم مشکل دارند، کاسه کوزه را یا سر مسئله زنان می‌شکنند، یا فرهنگ و ادبیات.

او در ادامه بیان کرد: الان اگر ادبیات بخواهد کار کند، باید بسیار آبکی و مردم‌پسند و سطحی باشد که در جای خودش خوب است و می‌تواند مردم را به کتاب خواندن ترغیب کند؛ مثلا همین کارهای فریبا وفی، زویا پیرزاد و فهیمه رحیمی که کارهای خوبی هستند و باعث می‌شوند مردم به ادبیات علاقه‌مند شوند. اما اگر ادبیات بخواهد سفت و سخت‌تر از این آثار باشد، به آن اجازه نمی‌دهند.