سینماحقیقت؛ از جشنواره سینمایی تا دستاورد فرهنگی

عصرایران - دهمین دوره جشنواره بین المللی مستند ایران «سینماحقیقت» با حضور آثار داخلی و خارجی، از 14 آذرماه در تهران آغاز به کار کرده است. در این دوره در بخش مسابقه ملی 74 فیلم، جایزه شهید آوینی 22 فیلم، بزرگداشت سینمای مستند کرمان 21 فیلم، خارج از مسابقه 13 فیلم، بخش خرد و تجربه 10 فیلم و مستند کارستان 6 فیلم  اکران می شود.

اما در دو روز گذشته طبق پیش بینی‎ها و سنت هر ساله این رویداد سینمایی با استقبال مخاطبان علاقه‎مند به سینمای مستند همراه شده است. در سال های گذشته سینما فلسطین و سپیده میزبان جشنواره سینماحقیقت بودند اما از این دوره میزبانی این رویداد به پردیس سینمایی چارسو سپرده شد.

اما جشنواره سینماحقیقت چه ویژگی هایی دارد که هر ساله با استقبال مخاطبان سینمای ایران همراه می شود؟

مستندسازان بی شماری در کشور مشغول به فعالیت هستند و همه ساله آنها با شوق و اشتیاق فراوان آثار ساخته شده خود را برای حضور در بخش مسابقه سینماحقیقت به دبیرخانه این رویداد ارسال می کنند. امسال نیز دوره دهم این رویداد در حالی برگزار می شود که بیش از هزار فیلم برای حضور در آن ثبت نام کرده بودند و از این میان تنها 74 فیلم شانس حضور در بخش مسابقه ملی را به دست آوردند.

نکته ای که هر ساله در جشنواره سینماحقیقت به چشم می آید، حضور مخاطبان جدی سینمای ایران در این رویداد است. تماشاگران اصلی فیلم های مستند در این رویداد را سینماگران، اهالی رسانه، منتقدان و مخاطبان جدی و پیگیر سینمای ایران تشکیل داده اند و در این میان کمتر شاهد حضور مخاطب عام برای تماشای آثار مستند هستیم. شاید این نکته مطرح شود که مستند و تماشای آن جذابیتی برای مخاطب عام ندارد اما این توجیه دقیقی برای عدم استقبال این مخاطبان از این رویداد نیست. چه بسا بوده‎اند مستندهایی که با استقبال فوق العاده مخاطبان خاص سینمای مستند مواجه شده و اگر پای مخاطب عام نیز به آن سالن سینما باز شود نیز همان استقبال را از سوی آنها شاهد باشیم.

در این زمینه می توان ضعف تبلیغات برای جذب مخاطب عام را نام برد که باعث می شود مردم ذهنیت درستی از سینمای مستند نداشته باشند و تصور کنند با یک معجون پیچیده و خسته کننده مواجه هستند و از این رو پای بسیاری از آنها به رویداد مهمی چون سینماحقیقت باز نمی شود. در بین آثار بخش مسابقه امسال در این جشن بزرگ فیلم‎هایی حضور دارند که بی شک اگر روزی با تبلیغات مناسب در رسانه‎ای مانند تلویزیون نمایش داده شود با استقبال خوب مردم مواجه خواهد شد اما همین نمایش در یک سالن سینما به دلایل مختلف جذابیت کمتری برای مخاطب عام دارد.

سینمای مستند ایران اگر بناست در طول سال، اکران عمومی آثارش در گروه سینمایی هنر و تجربه با اقبال مخاطبان مواجه شود باید در زمینه تبلیغات برای جذب مخاطب عام نیز اقدام‎های جدی‎تری انجام دهد. بی شک حضور پررنگ مخاطبان علاقه مند به سینمای مستند در رویدادی چون سینماحقیقت می تواند به شناسایی مستندهای خوب و موفق کمک کند و در طول سال در اکران عمومی نیز به اقبال تماشاگران و حضورمخاطب عام در سالن های سینما بیانجامد. شاید کیفیت حضور تماشاگران در جشنواره ها مهمتر به نظر رسد، اما شناسایی مستندهای موفق و سنجش میزان استقبال مخاطبان این نوع سینما در جشنواره سینماحقیقت، می تواند محک مناسبی برای اکران برخی آثار در سینماهای هنر و تجربه در طول سال باشد.

جشنواره سینماحقیقت را می توان ویترین سینمای مستند ایران دانست که عصاره و حاصل تلاش مستندسازان وطنی در آن به رویت می رسد و کیفیت تولیدات یک ساله سینمای مستند را می توان در آن ارزیابی کرد. محصولات جشنواره ای چون سینماحقیقت به عنوان ژانر مهم و قابل اعتنا می تواند به عنوان یک دستاورد فرهنگی در اختیار جامعه قرار گیرد و باید بیش از پیش در این مسیر برنامه ریزی و حرکت کرد.