یک میلیون معلم و همه وزیر

عصر ایران ؛ علی محمد مصلحی - این عنوان شاید در ظاهر پوپولیستی به نظر آید اما به گمانم مدل ایده آل مدیریت در عرصه آموزش و پرورش و تمام عرصه های فرهنگی است.

مدیریت در عرصه های فرهنگی با مدیریت در عرصه های نظامی، صنعتی و اقتصادی تفاوت بسیار دارد.
اگر در عرصه های یاد شده، مدیریت متمرکز و نیمه متمرکز مطلوب باشد، در فرهنگ و به ویژه آموزش و پرورش مدیریت مشارکتی تنها الگوی موثر و مطلوب است.

معلمی عرصه اندیشه ورزی و معلمان فعالان عرصه نظر و دانش هستند.
هر صدایی که از معلمی شنیده نشود، یک فرصت بزرگ از دست رفته است و از دیگر سو احتمالا یک نارضایتی پنهان در پی خواهد داشت.
باید مشارکت همه فرهنگیان در مدیریت آموزش و پرورش را به عنوان یک اصل پذیرفت اما سوال اساسی این است که ساز و کار مشارکت آنان در مدیریت چیست؟

در اینجا برخی راهکارها طرح می شود؛ امید که با هم اندیشی شما فرهیختگان پخته گردد و جنبهء عملیاتی گیرد. حاصل کار به وزیر آینده تقدیم می شود:

۱- ارتباط با رسانه

ارتباط مدیریت آموزش و پرورش با رسانه ها باید جهتی وارونه یابد؛ بدین معنی که اولویت این ارتباط باید شنیدن صدای معلمان، مدیران، کارشناسان و صاحب نظران باشد و تبیین برنامه ها و راهکارها و تبلیغ دستاوردها و پوزش خواستن از کاستی ها در اولویت بعد قرار گیرد.

۲- ارتباط با تشکل ها

فعالیت تشکیلاتی یک ارزش است و فعالان باید قدر بینند نه حبس؛ و تبعید تا زمانی که سازمان فراگیری نیست که نظرات و مطالبات معلمان را دسته بندی، اعلام و پیگیری نماید. تشکل های موجود مشاوران بی مزد و منتی هستند که می توانند بخشی از این جامعه را نمایندگی کنند.

۳- سازمان نظام معلمی

لازم است تاسیس این سازمان وجههء همت وزیر آینده باشد و بدین وسیله ارتباط نظام مندی بین بدنه بزرگ فرهنگیان از معلم تا وزیر ایجاد شود.
در این سازمان نمایندگان منتخب معلمان در سطوح مدرسه، منطقه، استان و کشور مشاوران مدیران هم تراز خود خواهند بود و در برخی امور اجرایی تعریف شده نقش موثری دارند.

۴- واحد نظر سنجی

با تاسیس یک واحد نظرسنجی می توان به صورت مداوم نظرات معلمان، مدیران، کارشناسان، اولیا و دانش آموزان و سایر ذی نفعان را به گونه ای دقیق و علمی سنجید. نتایج حاصل باید مبنای طراحی و بازنگری در برنامه ها باشد.

۵- احیای نظام پیشنهادها

بازنگری و احیای این  نظام می تواند فرصتی مناسب برای عرضهء دیدگاه ها و طرح ها فراهم آورد. در این فرایند افراد خلاق و طراح که احساس مسئولیت بیشتری دارند شناسایی و زمینهء ارتقای مدیریتی فراهم می شود.

۶- نشست های رو در رو

روش سنتی نشست های رو در روی مدیران با بدنهء کارکنان در سطح مدرسه و منطقه اگر آزاد و به دور از گزینش های مرسوم باشد در برقرای این ارتباط بسیار موثر است.

معلمان انتظار دارند که حرف هایشان به صورتی کاملا موثر شنیده شود اما نکتهء مهم در این میان، باور مدیران به نیاز به مشارکت است.