تاریخ:
صفهای طولانی برای زیارت رهبر شهید 
درس شصت و چهار
احتمال خطای انسانی در تعیین مجازات/ بهمن کشاورز
بهمن کشاورز- شرق
1- در مورد مجازات «سلب حیات» در حقوق کیفری اسلام باید توجه کرد: سلب حیات گاه در مقام قصاص است و گاه در سایر موارد. آنجا که بحث قصاص مطرح باشد، دَوَران امر بین نفی و اثبات است. یعنی یا با دفاع متهم قصاص به کلی منتفی یا عینا اجرا میشود. یعنی حالتی که مثلا حکم قصاص با اعمال کیفیات مخففه به زندان تبدیل شود، وجود ندارد. البته ممکن است نتیجه دفاع متهم تغییر عنوان جرم، مثلا از قتل عمد به شبهعمد یا خطایی باشد که باعث تبدیل قصاص به دیه خواهد شد. اما در سایر موارد سلب حیات ممکن است رویدادهای دیگری را شاهد باشیم؛ مثلا در محاربه یکی از مجازاتهای چهارگانه اعدام و قاضی در تعیین آن یا سه مجازات دیگر مخیر است.
2- آنچه مسلم است در کلیه مواردی که مجازات سلب حیات تعیین میشود، ازآنجاکه تعیینکننده مجازات انسان است و در معرض خطا و نسیان است، هرگز نمیتوان یقین داشت که حکم صددرصد صحیح صادر شده است. شاید به همین علت است که خداوند پس از اعلام حکم قصاص فرموده که عفو نیکوتر است و در مورد حدود نیز قاعده «دراء» را مقرر داشته که بهموجب آن بروز کوچکترین شبهه و تردید موجب سقوط حد میشود.
3- پس از کشف دیانای و استفاده از آزمایشهای مبتنی بر آن در جرائم علیه اشخاص، چند سال پیش آماری داده شد درخصوص اینکه در ایالات متحده آمریکا حدود 200 مورد از مجازاتهای اعدام اجرا شده اشتباه بوده و فرد معدوم مرتکب جنایت مورد نظر نشده بوده است. بنابراین به نظر میرسد در تعیین مجازات سلب حیات باید نهایت دقت و وسواس بهخرج داده شود؛ زیرا این مجازاتی غیرقابل تدارک و جبران است و هیچ مابازای مادی یا معنویای (نظیر اعلام مراتب در رسانهها یا پوزشخواهی از افراد ذینفع) نمیتواند آن را جبران کند.
4- در شرایط فعلی، در بسیاری از کشورها مجازات سلب حیات کلا ممنوع و منتفی یا به موارد بسیار خاص محدود شده است. البته در نظام قضائی اسلام حد قصاص از ضروریات دین است. یک راهحل کوتاهمدت و آنی میتواند بهکارگیری روشهای دقیقتر دادرسی در اینگونه موارد باشد. یعنی از یکسو روش تعدد قاضی در رسیدگی ماهیتی با تعداد هرچه بیشتر قضات اعمال و از دیگرسو مراحل رسیدگی افزوده شود؛ بهنحویکه در حدی که از بشر خاطی و در معرض اشتباه میتوان توقع داشت، جایی برای خطا و اشتباه باقی نماند. والله اعلم.
لینک کوتاه: کپی لینک
4 نکته درباره تنش ایران - آمریکا / توافق اولیه در وضعیت نیمه برد پیت، خاویر باردم و پنهلوپه کروز در بازی دیشب اسپانیا و بلژیک (عکس) دیدهبان حقوق بشر سوریه: رژیم صهیونیستی طی ۱۰ روز ۱۵ بار به خاک سوریه تجاوز کرد اسپانیا تحقیقات علیه جنایت اسرائیل در پرونده توقیف «ناوگان صمود» را آغاز کرد تغییر مهم در ثبتنام حج ۱۴۰۶؛ حذف پیشپرداخت اولیه «آنتونی هاپکینز» به آرزویش رسید ؛ انتشار انتشار نخستین تکآهنگ در 88 سالگی تماس تلفنی وزیران خارجه پاکستان و عربستان درباره حفظ خویشتنداری در منطقه انتقال قرضی بازیکن پرسپولیس به تیم گلگهر سیرجان واریز مستمری تیرماه مددجویان بهزیستی و کمیته امداد آغاز شد نگرانی هالیوود از ساخت فیلمی جدید با بازی بازیگر هوش مصنوعی رویترز: اوکراین فعلا موشکهای پاتریوت تولید نخواهد کرد آشنا: به مذاکرهکنندگان مطالبهگر اعتماد کنیم پاسخ به ابهامات درباره استفاده از هوش مصنوعی در آزمونها جزئیات خرید ارز اربعین ۱۴۰۵ و سهمیه ارزی زائران حسینی گاردین: احتمال موافقت اروپا با پرداخت عوارض ناوبری در تنگه هرمز