کلاف سردرگم ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران، واکاوی می‌شود

مدرسه توسعه پایدار دانشگاه صنعتی شریف، سوم و چهارم مهرماه، میزبان همایشی مجازی است که به یکی از مسائل مهم تاریخی و حل نشده محیط زیست ایران می‌پردازد. رویداد «کلاف سردرگم ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران» قرار است با گردهمایی جمعی از نمایندگان گروه‌های مختلف اثرگذار و اثرپذیر در ارتباط با فرایند ارزیابی اثرات محیط زیستی، به این سوال پاسخ دهد که چالش‌ها و سرنخ‌های مسائل مزمن این حوزه چه هستند.

به گزارش عصرایران، هامون طهماسبی، دبیر همایش گفت: علی رغم اینکه از ابتدای دهه ۷۰ شمسی، موضوع ارزیابی اثرات محیط زیستی با هدف حفاظت از حقوق محیط زیست و مصالح توسعه پایدار کشور، مورد توجه نهاد‌های سیاستگذار قرار گرفت، با این حال تجربه چند دهه استقرار نظام ارزیابی اثرات محیط زیستی یا EIA در ایران نشان داده که این نظام با مشکلات بزرگی مواجهه است و نه تنها نتوانسته منافع محیط زیست را در مقابل اجرای طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ عمرانی و صنعتی در کشور به شکل مناسب حفظ نماید، بلکه موجب ایجاد نارضایتی در دیگر ذی نفعان این موضوع نظیر بخش خصوصی نیز شده است.

به تعبیر طهماسبی، آن‌چه که در بررسی‌های صورت گرفته توسط مدرسه توسعه پایدار از مصاحبه‌ها با کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست، متخصصان و فعالان این عرصه و مطالعه پژوهش‌های پیشین، به دست‌آمده، موید این نکته است که با یک «ناکارامدی جدی و بزرگ» در قانون و رویه نهادی فعلی «ارزیابی اثرات محیط زیستی» در ایران روبرو هستیم که نیاز به مداخله و آسیب شناسی این حوزه و اصلاحات ضروری در راستای کمک به توسعه متوازن و پایدار کشورمان دارد.

از این رو، در این رویداد مستقل سعی شده تا مسائلی، چون شفافیت، پاسخگویی، مشارکت مردمی، تعارض منافع، چالش‌های قانونی، پایش موثر و کارامد، مسائل ساختاری سازمان محیط زیست، و چگونگی درک از توسعه پایدار با حضور جمع متنوعی از کارشناسان، مسئولین دولتی، فعالین محیط زیست و دانشگاهیان به بحث و بررسی گذاشته شود. نکته‌ای که برگزار کنندگان این برنامه بر آن تاکید کرده اند، لزوم نگاه همه جانبه این مسئله از نگاه ذی نفعان مختلف این موضوع است و بدون توجه به این رویکرد، نمی‌توان انتظار راه حل‌های واقع بینانه برای مسئله مهم ارزیابی اثرات محیط زیستی در ایران داشت.

به گفته طهماسبی، موضوع ارزیابی پیامدها، الان دیگر فقط محدود به محیط زیست نیست و ما در کشور باید بتوانیم به یک منطق موجه و در عین حال عملیاتی برای در نظر گرفتن پیامد‌های مختلف اجتماعی، محیط زیستی، فرهنگی، سلامت، امنیت و ... مرتبط با طرح‌های توسعه دست یابیم؛ چرا که دوران صرف توجه به توجیه اقتصادی طرح‌ها گذشته است و حرکت به سمت توسعه پایدار، نیازمند چنین نگاه همه جانبه‌ای است.

نتایج این رویداد مسئله محور، در قالب یک گزارش تحلیلی توسط برگزار کنندگان منتشر خواهد شد تا توسط کنشگران و نهاد‌های سیاستگذار، جهت اصلاحات و اقدامات لازم به کار گرفته شود. علاقه‌مندان جهت شرکت در این رویداد و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به وبسایت مدرسه توسعه پایدار به نشانی www.sdschool.ir مراجعه نمایند.