تاریخ:
خروج قطار از ریل در فرانسه ۴۴ زخمی بر جای گذاشت 
درس نود
بررسی آثار منفی تحریمها بر سلامت و بهداشت
تحریم، چگونه میکُشد؟
فقط اسلحه از هر نوع نیست که می تواند حیات را از انسانی بگیرد بلکه "کاغذپاره" های سازمان ملل و شورای امنیت و نیز تحریمهای یک جانبۀ قهرآمیز هم چنین اثر کشندهای دارند...
دکتر نسترن کشاورز محمدی*
وقتی صحبت از سلامت و بیماری و نهایتا مرگ میشود جامعه به دلایلی چون انواع ویروس ومیکروب ، اختلالات هورمونی، اختلالات عروقی و مغزی، سرطان و یا حادثه میافتد. لذا متخصصین این حوزه چه در سطح پیشگیری مثل آموزش بهداشت، ارتقای سلامت و چه تشخیص و درمان مانند علوم تشخیصی و پزشکی قهرمانان عرصه میشوند.
کمتر کسی اما به سیاستمداران و دیپلماتها به عنوان سربازان و فرماندهان مراقبت و مدیریت سلامت میاندیشد.
علت این است که دلایل سیاسی سلامت معمولا کمتر از دلایل زیستی و روانشناختی و محیطی سلامت مورد توجه و گفت و گو قرار میگیرند و لذا نقش وزارت بهداشت در سلامت بیش تر از سهم واقعی آن درک میشود.
تصیمیمگیریها و سیاستها نه تنها در حوزههایی مانند تغذیه، محیط زیست ، جمعیت، واردات وحمل نقل میتواند محافظ یا تهدیدکننده سلامت و قاتل جان انسان ها در هر جامعه ای باشد، بلکه سیاستها و اقدامات سیاسی ملی و بینالمللی نیز نقش حیاتی در این زمینه دارد، لذا وزارت امورخارجه و دستگاه دیپلماسی هر کشوری نقش مهمی در تامین و مراقبت و یا تهدید سلامت نه تنها کشور خود بلکه سایر کشورهای دور و نزدیک دارد.
در این راستا فقط سازمان جهانی بهداشت نیست که در سلامت جهانی نقش بازی میکند بلکه سایر ساختارها و سازمانهای بینالمللی و از جمله شورای امنیت نیز نقش بسیاری مهمی در سلامت با پیشگیری از جنگها و تحریم ها بر سلامت مردم کره زمین دارند، سلامت مردمی در آن سوی کره زمین.
در حالی که همه رابطه مستقیم جنگ با مرگ و میر و جراحات و آسیبهای شیمیایی را مشاهده میکنند اما فقط اسلحه از هر نوع نیست که می تواند حیات را از انسانی بگیرد بلکه "کاغذپاره" های سازمان ملل و شورای امنیت و ساختار های مشابه و به خصوص تحریم های یک جانبۀ قهر امیز خارج از سازمان ملل هم نیز دارای چنین اثر کشندهای هستند، حداقل به گواه دهها مقالهای که از نویسندگان مختلف در کشورهای مختلف به بررسی اثرات سلامت تحریمهای اقتصادی بر سلامت در آفریقا، امریکای لاتین، خاورمیانه و اروپای شرقی پرداختهاند. (فهرست برخی منابع جهت مطالعه محققین، سیاستمداران و دیپلمات های علاقهمند آورده شده است).
بررسی تحقیقات نشان میدهد که تحریمهای اقتصادی باعث افزایش مرگ و میر در گروههای آسیبپذیر شامل کودکان، مادران، سالمندان، افراد دارای بیماری های مزمن شامل بیماریهای خاص میشود.
مکانیسم اثر تحریم بر سلامت
تحریمها از راههایی شامل فرآیندهای زیر موجب تهدید سلامت -چه به شکل مرگ و یا ابتلا به بیماری و عوارض آن- میشود:
1. تحریم ها مانع واردات دارو های درمانی یا بیهوشی، تجهیزات تشخیصی و درمانی میشود.
2. تحریمها باعث افزایش قیمت تمام شده خدمات تشخیصی و درمانی میشود و این امر باعث عدم دسترسی فرودستان جامعه از خدمات تشخیصی و درمانی میشود.
3. تحریمها در موراردی باعث کاهش کمیت یا کیفیت تولید داروها و تجهیزات تشخیص و درمانی به دلیل عدم دست رسی به مواد اولیه و یا قطعات برای تولید دارو و تجهیزات و حتی ترمیم تجهیزات موجود میشود.
4. تحریم ها باعث افزایش قیمت موادغذایی-پیش نیاز مهم سلامت- میشود.
5. تحریم ها باعث استرس و اشطراب - عامل خطر بساری از بیماری ها- میشود.
6. تاثیر اقتصادی تحریم ها نیز با نامناسب کردن شرایط زندگی روزمره باعث تهدید سلامت میشوند.
7. تحریم ها باعث سخت تر شدن تبادل اطلاعات محققین داخلی و خارجی می شود.
لذا علاوه بر همه دلایل سیاسی، امنیتی و اقتصادی ، دلایل سلامتی بسیار مهمی برای لزوم رفع تحریمهای کشور وجود دارد که نیازمند توجه سیاستمداران، مشاوران ایشان و نیز تریبونداران کشور است.
همانطور که کاهش مرگ و میر کرونا به درستی خواسته و مطالبه عمومی است ، کاهش بیماری و مرگهای ناشی از تحریمها نیز مطالبه به حق مردم و متخصصین و دغدغهمندان سلامت است و البته دیپلماسی مؤثر آن در دستان تصمیم سازان و مجریان روابط بینالملل کشور.
*دانشیار ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و مشاور سواد سلامت سازمان جهانی بهداشت
------------------------------------------
منابع جهت مطالعه:
1. Al Faisal W, Sen K, Al Saleh Y. Syria: public health achievements and the effect of sanctions Indian J Med Ethics. 2012 Jul-Sep;9(3):151-3. doi: 10.20529/IJME.2012.050.PMID: 22864067 No abstract available.
2. Allen, S. H., & Lektzian, D. J. (2013). Economic sanctions: A blunt instrument?. Journal of Peace Research, 50(1), 121-135.
3. Aloosh, M., A. Salavati, and A. Aloosh. "Economic sanctions threaten population health: the case of Iran." Public health 169 (2019): 10-13.
4. Aloosh, M., & Aloosh, A. (2015). Lift sanctions now to save public health. Nature, 520(7549), 623-623.
5. Cheraghali, A. M. (2013). Impacts of international sanctions on Iranian pharmaceutical market. DARU Journal of Pharmaceutical Sciences, 21(1), 1-3.
6. Danaei, G., Harirchi, I., Sajadi, H. S., Yahyaei, F., & Majdzadeh, R. (2019). The harsh effects of sanctions on Iranian health. The Lancet, 394(10197), 468-469.
7. Dehghani, M., Mesgarpour, B., Akhondzadeh, S., Azami-Aghdash, S., & Ferdousi, R. (2021). How the US sanctions are affecting the Health Research system in Iran?. Archives of Iranian Medicine (AIM), 24(2).
8. Garfield, R. (2001). Economic sanctions on Yugoslavia. The Lancet, 358(9281), 580.
9. Gibbons, E., & Garfield, R. (1999). The impact of economic sanctions on health and human rights in Haiti, 1991-1994. American journal of public health, 89(10), 1499-1504.
10. Gorji, A. (2014). Sanctions against Iran: the impact on health services.
11. Garfield, R., Devin, J., & Fausey, J. (1995). The health impact of economic sanctions. Bulletin of the New York academy of medicine, 72(2), 454.
12. Kokabisaghi F. Assessment of the effects of economic sanctions on Iranians' right to health by using Human Rights Impact Assessment Tool: a systematic review. Int J Health Policy Manag. 2018;7:374–393.
13. Marks, S. P. (1999). Economic sanctions as human rights violations: reconciling political and public health imperatives. American journal of public health, 89(10), 1509-1513.
14. Morin, K., Miles, S. H., & Ethics and Human Rights Committee*. (2000). The health effects of economic sanctions and embargoes: the role of health professionals. Annals of internal medicine, 132(2), 158-161.
15. Peksen, D. (2011). Economic sanctions and human security: the public health effect of economic sanctions. Foreign Policy Analysis, 7(3), 237-251.
16. Roshan, N. A., & Abbasir, M. (2014). The Impact of the US Economic Sanctions on Health in Cuba. International Journal of Resistive Economics, 2(4), 20-37.
17. Salamati P, Chaufan C. The harsh effects of sanctions on Iranian health. Lancet. 2019;394:1990–1991.
18. Shahabi S, Fazlalizadeh H, Stedman J, Chuang L, Shariftabrizi A, Ram R. The impact of international economic sanctions on Iranian cancer healthcare.Health Policy. 2015 Oct;119(10):1309-18. doi: 10.1016/j.healthpol.2015.08.012. Epub 2015 Aug 22.PMID: 26344426
19. Sen, K., Al-Faisal, W., & AlSaleh, Y. (2013). Syria: effects of conflict and sanctions on public health. Journal of public health, 35(2), 195-199.
20. Setayesh S, Mackey TK. Addressing the impact of economic sanctions on Iranian drug shortages in the joint comprehensive plan of action: promoting access to medicines and health diplomacy.Global Health. 2016 Jun 8;12(1):31. doi: 10.1186/s12992-016-0168-6.PMID: 27267898 Free PMC article.
لینک کوتاه: کپی لینک
پرسپولیس پس از لغو بازی خیبر، حریف تدارکاتی خود را مشخص کرد چرا تصور پایان امپراتوری آمریکا اینقدر دشوار است؟ مهاجرانی: دولت فعلاً بنزین سهمیهای را تغییر نمیدهد پشت پرده جدایی ساپینتو از استقلال؛ روایت جنجالی سرمربی پرتغالی رئیسجمهور ایرلند خطاب به ترامپ: عادیسازی جنگ قابلقبول نیست تداوم حملات هوایی اسرائیل به خاک لبنان بازار اجاره خودرو؛ از پژو ۲۰۷ روزی ۳ میلیون تا پورشه ۳۵ میلیونی بازداشت عامل ترور شهید «کاکدرویشی» در پیرانشهر اللهیار صیادمنش گل زد، اما تعویضش ورق بازی را به سود گورنیک برگرداند تصادف زنجیرهای در محور یاسوج-اصفهان ۶ کشته و ۴ مصدوم برجا گذاشت هشدار زلنسکی درباره کمبود موشکهای پاتریوت وحید هاشمیان همچنان ناراضی است؛ چرا پرسپولیسیها از جدایی او راضی بودند؟ CLK 63 AMG Black Series؛ مرسدسی که یک هیولای پنهان دارد! (+عکس) شکایت ۵۰۰ میلیاردی اسپانسر سابق پرسپولیس و استقلال رد شد قانون جدید فوتبال هلند؛ یک پرتاب مواد آتشزا و پایان فوری مسابقه