در ایران چند مار سمی و غیرسمی وجود دارد؟

مارها در ذهن بسیاری از مردم هنوز با ترس، خطر و تهدید گره خورده‌اند. در حالی‌ که در طبیعت، یکی از اجزای مهم حفظ تعادل زیستی به شمار می‌روند. این خزندگان با کنترل جمعیت جوندگان، حشرات و حتی برخی گونه‌های دیگر، نقشی مستقیم در پایداری زیستگاه‌ها و کاهش خسارت به عرصه‌های طبیعی و کشاورزی دارند. با این حال، ناآگاهی و ترس از مارها، سال‌هاست به یکی از عوامل تهدیدکننده بقای آن‌ها تبدیل شده است.

به گزارش همشهری آنلاین، یک متخصص تنوع زیستی و زیستگاه‌ها، مارها را یکی از گونه‌های مهم در ساختار اکوسیستم می‌داند و می‌گوید: این خزندگان در زنجیره غذایی، نقش موثری در کنترل جمعیت جوندگان و برخی حشرات دارند. اگر این گونه‌ها از طبیعت حذف شوند، تعادل زیستی در برخی زیستگاه‌ها به ‌هم می‌خورد و جمعیت آفات و جوندگان افزایش پیدا می‌کند. افزایش جمعیت جوندگان و آفات نیز برعرصه‌های طبیعی و کشاورزی اثر منفی می‌گذارد.

باربد صفایی مهرو با اشاره به گستره زیستگاهی این خزندگان توضیح می‌دهد: مارها طی میلیون‌ها سال توانسته ‌اند خود را با شرایط زیستی متنوع سازگار کنند و امروز از رودخانه‌ها و تالاب‌ها تا کوهستان‌ها، دشت‌ها و بیابان‌ها در زیستگاه‌های مختلف حضور دارند. همین سازگاری نشان می‌دهد که مارها بخش جدایی‌ناپذیر از تنوع زیستی زمین هستند.

او یکی از چالش‌های مهم در حفاظت از مارها را ترس عمومی و برخوردهای ناآگاهانه با این جانوران می‌داند و می‌گوید: بخش زیادی از مارهایی که در طبیعت کشته می‌شوند، صرفا ناشی از ترس انسان‌هاست. در حالی‌ که همه مارها خطرناک نیستند و بسیاری از آن‌ها نه ‌تنها سمی نیستند، بلکه برای حفظ تعادل زیستی مفیدند.

به گفته این خزنده‌شناس، گونه‌هایی مانند «یله‌مار»، «مار آتشی» و «سیاه‌سوجه» که از سایر مارها تغذیه می‌کنند، در تنظیم جمعیت برخی گونه‌ها نقش دارند. با این حال به دلیل جثه بزرگتر و دیده شدن بیشتر، گاه بیش از سایر مارها در معرض کشتار قرار می‌گیرند.

صفایی مهرو همچنین به فشارهای انسانی بر جمعیت مارها اشاره می‌کند و می‌گوید: برداشت برخی گونه‌های زهرآگین از طبیعت برای تولید فرآورده‌های دارویی، در دهه‌های گذشته بر جمعیت برخی گونه‌ها به‌ ویژه افعی‌ها اثر گذاشته است. اگر برداشت‌ها خارج از ضابطه باشد، می‌تواند روند کاهش جمعیت را تشدید کند.

این متخصص تنوع زیستی و زیستگاه‌ها با اشاره به اهمیت مدیریت و حفاظت قانونی از این گونه ارزشمند طبیعت می‌افزاید: حفظ گونه‌های راس هرم غذایی مثل مارها به معنای حفاظت از تعادل اکولوژیک در زیستگاه‌هاست. هرگونه کاهش جدی در جمعیت این خزندگان می‌تواند پیامدهای مستقیمی بر ساختار زیستی مناطق مختلف داشته باشد.

این خزنده شناس ادامه داد: بازنگری در نگاه انسان به مارها، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد و مرور دوباره جایگاه مارها در زیستگاه‌ها و شناخت گونه ‌های آنها در ایران، اهمیت حفظ این جانوران را در چرخه حیات یادآوری می‌کند.

۳۴۰۰ گونه مار شناسایی‌شده در جهان

۹۰ گونه مار شناسایی‌شده در ایران

۲۷ گونه زهرآگین شامل: ۱۰ گونه مار دریایی- ۱۴ گونه افعی- ۳ گونه کبری خشکی‌زی

۹ گونه نیمه‌زهرآگین

۵۴ گونه غیرزهرآگین

پاکستان: ایران می‌تواند به توافق دفاعی مکه بپیوندد

بیشتر بخوانید:

تایپان داخلی؛ سمی‌ترین مار جهان (+عکس)

دم ؛ شاهکار مهندسی طبیعت (+اینفوگرافیک)

تماشاخانه

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

باغ جهانی عباس‌آباد بهشهر : از میراث تاریخی تا پارک خوشگذرانی / یک اثر میراث جهانی که در آن می‌توانید کارهای عجیب و غریب انجام دهید

فیلم های دیگر