فضلور رحمان خان؛ معماری با لقب «اینشتین مهندسی سازه» (+تصاویر)

پیش از فضلور رحمان خان، آسمان خراش ها برای تحمل بار به ستون های داخلی فراوان نیاز داشتند، اما او با انتقال نقش اصلی تحمل بار به سازه بیرونی ساختمان، امکان ساخت برج هایی ایمن تر، سبک تر، اقتصادی تر و مقاوم تر در برابر باد و زلزله را فراهم کرد. این نوآوری نه تنها هزینه ساخت را کاهش داد، بلکه آزادی عمل بیشتری نیز در طراحی معماری به وجود آورد.

عصر ایران- وقتی از بلندترین برج های جهان صحبت می کنیم، کمتر کسی نام مردی را می داند که پایه و اساس ساخت این سازه های عظیم را بنا گذاشت. فضلور رحمان خان، مهندس سازه و معمار بنگلادشی-آمریکایی، با ابداع «سیستم لوله ای» انقلابی در طراحی آسمان خراش ها ایجاد کرد و به همین دلیل با لقب هایی مانند «اینشتین مهندسی سازه» و «پدر طراحی لوله ای» شناخته می شود.

خان که بین سال های 1929 تا 1982 زندگی کرد، رویکردی تازه برای ساخت ساختمان های بسیار بلند ارائه داد. پیش از او، آسمان خراش ها برای تحمل بار به ستون های داخلی فراوان نیاز داشتند، اما او با انتقال نقش اصلی تحمل بار به سازه بیرونی ساختمان، امکان ساخت برج هایی ایمن تر، سبک تر، اقتصادی تر و مقاوم تر در برابر باد و زلزله را فراهم کرد. این نوآوری نه تنها هزینه ساخت را کاهش داد، بلکه آزادی عمل بیشتری نیز در طراحی معماری به وجود آورد.

از مهم ترین آثار او می توان به برج سیرز که امروزه با نام ویلیس تاور شناخته می شود اشاره کرد. این برج به مدت 25 سال عنوان بلندترین ساختمان جهان را در اختیار داشت. همچنین برج جان هنکاک در شیکاگو و فرودگاه بین المللی ملک عبدالعزیز در جده با سقف الهام گرفته از چادرها، از دیگر پروژه های شاخص او هستند.

میراث فضلور رحمان خان تنها به چند ساختمان مشهور محدود نمی شود. امروزه بیشتر برج های بلند ساخته شده در جهان بر پایه اصول سازه ای هستند که او توسعه داد. برج هایی مانند برج خلیفه، برج های دوقلوی پتروناس و بسیاری از آسمان خراش های مدرن، به صورت مستقیم یا غیر مستقیم از ایده های او الهام گرفته اند. بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر نوآوری های خان نبود، چهره شهرهای مدرن جهان به شکل امروزی نبود.