در جهانی که تقاضا برای انرژی رو به افزایش است، رویکرد برخی کشورها در تأمین نیازهای برقی خود متفاوت است. فرانسه به عنوان پیشرو، با تمرکز بر توسعه نیروگاههای هستهای، موفق شده است بخش قابل توجهی از برق مصرفی خود را از این منبع پاک و مطمئن تأمین کند. این استراتژی، ریشههای تاریخی عمیقی دارد و امنیت انرژی را در این کشور تضمین کرده است.
به گزارش گجت نیوز، فرانسه کشوری است که نزدیک به ۷۰ درصد برق مصرفی خود را از انرژی هستهای تأمین میکند. این حجم عظیم از انرژی توسط ۵۷ راکتور در ۱۸ نیروگاه هستهای در سراسر این کشور تولید میشود.
ریشه این رویکرد به سال ۱۹۷۴ بازمیگردد؛ زمانی که شوک اول نفتی منجر به افزایش ناگهانی قیمتها شد و فرانسه، به دلیل نداشتن ذخایر نفتی یا زغالسنگ کافی، تصمیم به ساخت سریع راکتورهای هستهای گرفت. این کشور سریعترین توسعه هستهای را در تاریخ به ثبت رسانده است، به طوری که تا پایان دهه ۱۹۸۰، تعداد راکتورهای فعال آن به ۵۵ واحد رسید.
این استراتژی حتی پس از فاجعه چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ نیز تغییر نکرد و دولتهای متوالی از آن حمایت کردند. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در سال ۲۰۲۲ ساخت ۶ راکتور جدید EPR2 را تأیید کرد و به دنبال ساخت ۸ راکتور دیگر است.
این کشور اکنون بزرگترین صادرکننده خالص برق در اروپا محسوب میشود. به عنوان مثال، نیروگاه فلامانویل ۳ (Flamanville 3)، یکی از قدرتمندترین راکتورهای این کشور با توان تولیدی حدود ۱۶۵۰ مگاوات، در اواخر سال ۲۰۲۴ به بهرهبرداری رسید و تا پایان سال ۲۰۲۵ به ظرفیت کامل خود دست یافت، با وجود آنکه ساخت آن از سال ۲۰۰۷ آغاز شده و با تأخیر یک دههای و فراتر از بودجه همراه بوده است.
پس از فرانسه، اسلواکی با تأمین بیش از ۶۰ درصد از نیازهای برقی خود از انرژی هستهای، در جایگاه دوم قرار دارد. این کشور انرژی مورد نیاز خود را از دو نیروگاه هستهای بوهونیتسه (Bohunice) و موخووتسه (Mochovce) تأمین میکند که با راکتورهای با طراحی شوروی (VVER) کار میکنند و بعدها به سیستمهای ایمنی غربی مجهز شدهاند.
ایالات متحده آمریکا، اگرچه بزرگترین ناوگان راکتور هستهای جهان را با بیش از ۹۰ راکتور و ظرفیت نزدیک به ۹۷ گیگاوات در اختیار دارد، اما به دلیل مصرف بسیار بالای برق، انرژی هستهای تنها حدود ۱۹ درصد از کل نیازهای این کشور را پوشش میدهد.
دولت آمریکا قصد دارد ظرفیت هستهای خود را تا سال ۲۰۵۰ چهار برابر کند و انرژی هستهای را راه حلی برای تأمین برق مورد نیاز مراکز داده در حال رشد برای هوش مصنوعی میداند. چین نیز با حدود ۶۰ راکتور فعال و ۴۰ راکتور دیگر در دست ساخت، پتانسیل بالایی برای پیشی گرفتن از آمریکا در آینده دارد.
بزرگترین مزیت نیروگاههای انرژی هستهای، قابلیت اطمینان فوقالعاده آنهاست. طبق اعلام وزارت انرژی آمریکا، یک راکتور هستهای حدود ۹۲ درصد از زمان سالانه را با ظرفیت کامل کار میکند که هیچ منبع انرژی دیگری به آن نزدیک نمیشود؛ به عنوان مثال، گاز طبیعی، منبع اصلی بعدی، تنها حدود ۶۰ درصد از این میزان را پوشش میدهد. همچنین، نیروگاههای هستهای به فضای کمی نیاز دارند.
یک راکتور ۱۰۰۰ مگاواتی تنها به کمی بیش از ۲.۶ کیلومتر مربع زمین احتیاج دارد که در مقایسه با مزارع بادی (۳۶۰ برابر بیشتر) یا مزارع خورشیدی (۷۵ برابر بیشتر) بسیار کمتر است. اورانیوم نیز انرژی زیادی را در حجم کمی از مواد متراکم میکند.
با این حال، انرژی هستهای با چالشهایی نیز همراه است. ساخت راکتورهای هستهای بسیار پرهزینه و زمانبر است، و همانطور که در پروژه فلامانویل ۳ دیده شد، اغلب با تأخیر و فراتر از بودجه اولیه همراه میشوند. علاوه بر این، مدیریت سوخت مصرفشده، که همان اورانیوم استفاده شده پس از پایان عمر راکتور است، یک معضل بزرگ و پیچیده به شمار میرود.