چین بمب مداری دوران جنگ سرد را احیا کرد؛ سلاحی که از قطب جنوب حمله می‌کند

بمب مداری دوران جنگ سرد که زمانی شوروی با یک معاهده آن را کنار گذاشت، اکنون توسط چین با پیچیدگی‌های جدید احیا شده و مسیر حمله غیرمنتظره از قطب جنوب، پدافندهای جهانی را درگیر کرده است.

به گزارش گجت نیوز، پروژه سپر موشکی Golden Dome ایالات متحده با هزینه‌ای بیش از ۱۷۵ میلیارد دلار، برای مقابله با موشک‌هایی طراحی شده که مانند موشک‌های عادی پرواز نمی‌کنند. این سامانه جدید دفاعی تلاش دارد تا از سرزمین آمریکا در برابر تهدیدات نوظهور محافظت کند. سیستم بمباران مداری کسری یا FOBS دقیقا یکی از همین تهدیدات است؛ این سیستم با قابلیت حمله از قطب جنوب، چالشی جدی برای سیستم‌های هشدار اولیه فعلی آمریکا محسوب می‌شود.

بمب مداری (FOBS) چیست و چگونه کار می‌کند؟

سیستم بمباران مداری کسری یا FOBS جنگ‌افزاری است که بر خلاف موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (ICBM) مسیر پرواز قابل پیش‌بینی ندارد. این سیستم سرجنگی هسته‌ای را به مداری جزئی به دور زمین می‌فرستد و مانند یک ماهواره حرکت می‌کند. سپس با روشن کردن موتور معکوس، از مدار خارج شده و به سمت هدف سقوط می‌کند. پیش از این خروج از مدار، محاسبه مسیر بالستیک و نقطه برخورد ممکن نیست.

FOBS می‌تواند از هر جهتی، از جمله از قطب جنوب، به سمت آمریکا حمله کند و رادارهای هشدار زودهنگام را که ایالات متحده در منطقه قطب شمال برای مقابله با حمله احتمالی شوروی ساخته بود، به‌طور کامل دور بزند. ژنرال دوم چنس سالتزمن، از نیروی فضایی آمریکا، تاکید کرده که بمب مداری کسری با یک موشک هایپرسونیک صرف متفاوت بوده و یک کلاس سلاح کاملا متمایز است که برای رسیدن بدون اخطار و از مسیری غیرمنتظره طراحی شده است.

احیای بمب مداری: از شوروی تا چین

اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۶۹ موشک بمباران مداری R-36O را عملیاتی کرد که به‌طور خاص برای پرواز از طریق قطب جنوب و کاهش زمان هشدار رادارهای آمریکایی طراحی شده بود. این سیستم دقت کمتری داشت و سرجنگی کوچک‌تر حمل می‌کرد که آن را برای «اهداف نرم و حساس به زمان» مانند پایگاه‌های بمب‌افکن مناسب می‌ساخت. به عبارت دیگر، یک سلاح ضربه اول بود که برای عنصر غافلگیری ارزشمند بود. ایالات متحده نیز در دهه ۱۹۶۰ پروژه مشابه X-20 را بررسی کرد اما آن را نساخت.

سیستم شوروی حدود ۱۴ سال فعال بود تا این‌که پیمان «سالت ۲» (SALT II) در سال ۱۹۷۹ آن را ممنوع کرد و مسکو تا سال ۱۹۸۳ این نیرو را غیرفعال کرد. این‌گونه بود که اولین دوران بمب مداری به‌واسطه یک معاهده پایان یافت.

دوران دوم FOBS با آزمایش‌های محرمانه چین در جولای و اوت ۲۰۲۱ آغاز شد. در این آزمایش‌ها، یک موشک، سلاحی را به مدار جزئی برد و سپس به سمت هدف فرود آورد. گزارش قدرت نظامی چین پنتاگون بعدا اعلام کرد که این پرواز تقریبا ۴۰,۰۰۰ کیلومتر طولانی‌ترین آزمایش سلاح تهاجمی زمینی چین بود و وسیله نقلیه هدف خود را با اختلاف تقریبی ۳۸ کیلومتر از دست داد.

نوآوری چین در ترکیب بمب مداری با یک وسیله پروازی هایپرسونیک بود که توانایی مانور دارد، می‌تواند در ارتفاع پایین پرواز کند، رهگیرها را دور بزند و مقصد خود را پس از خروج از مدار پنهان کند. ژنرال مارک میلی، رئیس وقت ستاد مشترک ارتش آمریکا، این آزمایش را لحظه‌ای نزدیک به اسپوتنیک نامید؛ پکن اما اصرار داشت که فقط یک فضاپیمای قابل استفاده مجدد را آزمایش کرده است. سازمان اطلاعات دفاعی (DIA) ارزیابی می‌کند که اگر چین بخواهد این قابلیت را پیگیری کند، می‌تواند تا سال ۲۰۳۵ حدود ۶۰ سیستم عملیاتی FOBS را مستقر کند.

پاسخ آمریکا: سپر موشکی گلدن دوم و چالش‌ها

پروژه گنبد طلایی (Golden Dome) پاسخی نهادی از سوی آمریکا است و توجیه اصلی آن، مقابله با سلاحی است که از سمت قطب جنوب می‌آید و معماری دفاعی رو به شمال دوران جنگ سرد دیگر کافی نیست. این برنامه با بودجه اعلام‌شده ۷۵ میلیارد دلار و آغاز عملیات کامل تا سال ۲۰۲۹، شامل یک پیش‌پرداخت ۲۵ میلیارد دلاری است.

با این حال، دفتر بودجه کنگره تخمین می‌زند که لایه رهگیر مبتنی بر فضا به تنهایی بین ۱۶۱ تا ۵۴۲ میلیارد دلار در دو دهه هزینه خواهد داشت. ژنرال مایکل گوتلین، فرمانده جدید این پروژه، در مورد مقرون‌به‌صرفه بودن و مقیاس‌پذیری لایه فضایی تردید دارد و تاکید می‌کند که اگر قابل خرید و مقیاس‌پذیری نباشد، تولید نخواهد شد.

کنگره نیز در این زمینه اختلاف نظر دارد؛ گروهی از سناتورها هشدار داده‌اند که این پروژه می‌تواند فوق‌العاده گران و از نظر عملیاتی ناکارآمد باشد و خطر آغاز مسابقه تسلیحاتی هسته‌ای با روسیه و چین را به همراه دارد.

غیبت معاهدات: خطر تشدید جنگ سرد جدید

پیمان «نیو استارت» (New START)، آخرین معاهده محدودکننده نیروهای استراتژیک آمریکا و روسیه، در ۵ فوریه امسال منقضی شد و برای اولین بار از اوایل دهه ۱۹۷۰، زرادخانه‌های دو کشور بدون محدودیت‌های قانونی و بدون مذاکره برای جایگزین باقی مانده‌اند.

چین هرگونه دعوت به کنترل تسلیحات سه‌جانبه را رد کرده است، در حالی که زرادخانه هسته‌ای خود را طی یک دهه از حدود ۲۵۰ به ۶۰۰ کلاهک گسترش داده است که سریع‌ترین رشد در میان قدرت‌های هسته‌ای است. معاهده فضای ماورای جو، استقرار تسلیحات هسته‌ای در مدار را ممنوع می‌کند، اما بمب مداری کسری با تکمیل نکردن یک چرخش کامل، از روزنه قانونی که در سال ۱۹۶۷ باز گذاشته شده، عبور می‌کند.

شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین نیز سال گذشته با انتشار بیانیه‌ای مشترک، پروژه گنبد طلایی را تهدیدی برای ثبات استراتژیک دانستند. پیمان سالت ۲ توانست اولین بمب مداری را مهار کند زیرا بستری برای چنین توافقاتی وجود داشت. اما امروز، برای اولین بار در نیم قرن اخیر، هیچ بستر مذاکره، معاهده یا محدودیتی وجود ندارد و سلاحی که از قطب جنوب می‌آید، در دنیایی که تمام نهادهای بازدارنده قبلی را برچیده است، دوباره مورد سنجش قرار می‌گیرد. این وضعیت، بیش از هر آزمایش واحدی، همان چیزی است که تغییر کرده است.

روزانه چقدر می‌توان قهوه نوشید؟ انجمن قلب آمریکا پاسخ می‌دهد

بیشتر بخوانید:

پشت پرده گسترش خیره‌کننده زرادخانه هسته‌ای چین؛ چرا پکن به سرعت مسلح می‌شود؟

تماشاخانه

کاشفان قاره آمریکا فاتحان جام آمریکا / از استعمار تا زمین سبز فوتبال

غار اسپهبد خورشید؛ کشفیات باستان‌شناسان در یکی از آخرین دژ‌های ساسانیان / «سرمه‌دانی با روکش طلایی، اولین سند مکتوب از دوره ساسانیان در مازندران»

فیلم های دیگر