وداع با میراث مدرنیسم در زلین؛ ساختمان تاریخی باتا در آتش سوخت (+عکس)

عصر ایران - در قلب شهر زلین جمهوری چک، مجموعه ای تاریخی قرار دارد که بیشتر به یک شهر مستقل شباهت دارد تا یک کارخانه. این مجموعه که توسط شرکت کفش سازی باتا ساخته شد، از ده ها ساختمان با کاربری های مختلف تشکیل شده است؛ بناهایی که همگی با شماره شناخته می شوند و هر کدام وظیفه مشخصی در چرخه تولید، انبارداری و مدیریت کارخانه داشتند.

یکی از مهم ترین این ساختمان ها، ساختمان شماره 34 بود؛ بنایی که بین سال های 1947 تا 1955 به عنوان انبار مرکزی کفش ساخته شد و بزرگ ترین ساختمان این مجموعه به شمار می رفت. با وجود عنوان «انبار»، این بنا یک ساختمان چند طبقه عظیم با معماری مدرن و عملکردگرا بود که نقش اصلی را در ذخیره و توزیع محصولات باتا ایفا می کرد.

ساختمان شماره 34 با سازه بتنی، پنجره های سرتاسری و پلان منعطف، نمونه ای شاخص از معماری صنعتی قرن بیستم محسوب می شد و در کنار دیگر ساختمان های شماره دار شهرک باتا، بخشی از هویت معماری شهر زلین را شکل می داد.

با این حال، این بنای تاریخی به تازگی بر اثر آتش سوزی گسترده آسیب دید. آتش پس از چند ساعت بخش عمده ساختمان را در بر گرفت و در نهایت بیشتر سازه فرو ریخت. بر اساس گزارش های اولیه، احتمال بازسازی آن بسیار اندک است و این حادثه یکی از تلخ ترین خسارت ها به میراث معماری صنعتی جمهوری چک در سال های اخیر به شمار می رود.

فلسفه باتا؛ پیوند معماری و انسانیت

خانواده باتا، از توماس تا جان آنتونین، معتقد بودند که معماری و شهرسازی همانند سیاست، ابزاری قدرتمند برای شکل‌دهی به شخصیت انسان است. توماس باتا با تبدیل یک کارگاه کوچک به امپراتوری کفش، نظام کاری ویژه‌ای را ابداع کرد. او با معرفی هفته کاری ۴۰ ساعته، سهیم کردن کارگران در سود و احداث شهرهای مدرن، به دنبال ایجاد فردی کارآمد و باانگیزه بود.

تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی

تله ذهن باهوش؛ چرا بدون جهت‌گیری درست، نبوغ به بیراهه می‌رود؟

بیشتر بخوانید:

وقتی معماری مدرن، همسایه تاریخی‌اش را در آغوش می‌گیرد (+تصاویر)

تماشاخانه

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

فیلم های دیگر