کازو زگرس؛ معماری که پیش از ساختن، به سرزمین گوش می دهد (+تصاویر)

عصر ایران- کازو زگرس معمار شیلیایی، بیش از 3 دهه است که معماری را با خواندن دقیق سرزمین آغاز می کند. در نگاه او، پیش از آنکه بنا به چشم انداز تحمیل شود، باید جغرافیا، نور، باد و ویژگی های زمین را شناخت. نتیجه، معماری ای شاعرانه است که تلاش می کند به جای غلبه بر طبیعت، بخشی از آن شود.

زگرس در سراسر شیلی فعالیت کرده و رویکرد معماری خود را بر درک عمیق از سرزمینی بنا کرده است که میان رشته کوه آند و اقیانوس آرام کشیده شده است. برای او، چشم انداز صرفا پس زمینه پروژه نیست؛ بلکه نقطه آغاز طراحی است. به همین دلیل، ساختن یک بنا در نگاه او با گوش دادن به زمین آغاز می شود.

این رویکرد را می توان در هتل تیرا پاتاگونیا در کنار دریاچه سارمیینتو و در نزدیکی پارک ملی تورس دل پاین به خوبی مشاهده کرد. ساختمان چوبی و کشیده این مجموعه با توجه به نیرو و جهت بادهای پاتاگونیا طراحی شده و چنان در زمین نشسته است که گویی بخشی از همان چشم انداز بوده است. بنا در برابر منظره عظیم توده کوهستانی پاین قرار گرفته و با استفاده از رویکردی کم فناوری و سازگار با محیط زیست، تلاش می کند کمترین تاثیر را بر طبیعت اطراف داشته باشد.

در این پروژه، انتخاب مصالح نیز بخشی از همین نگاه است. چوب به کار رفته در ساختمان اجازه می دهد بنا به مرور زمان تحت تاثیر شرایط طبیعی قرار بگیرد و با محیط اطراف خود هماهنگ تر شود؛ گویی معماری قرار نیست طبیعت را تغییر دهد، بلکه باید امکان شکل گیری رابطه ای تازه میان انسان و چشم انداز را فراهم کند.

در خانه پیر که در سال 2024 در کنار دریاچه پانگویپولی به پایان رسید، همین فلسفه در مقیاسی خصوصی تر دنبال شده است. زمین پروژه با صخره ای 12 متری و رابطه ای پیچیده میان نور خورشید و چشم انداز روبه رو بود. زگرس خانه را حول یک راه پله مرکزی سازماندهی کرد؛ مسیری که به سمت آب پایین می رود و حرکت ساکنان را به بخشی از تجربه جغرافیای اطراف تبدیل می کند.

در معماری زگرس، خانه تنها محلی برای سکونت نیست؛ بلکه وسیله ای برای تجربه کردن زمین است. مسیر حرکت، نور، منظره و حتی دشواری های طبیعی سایت، همگی در شکل گیری معماری نقش دارند.

زگرس این رویکرد را «ژئوپویتیک» (Geopoetics) می نامد؛ مفهومی که معماری را حاصل برخورد جغرافیا و شعر می داند. در این نگاه، سرزمین نه یک مانع برای ساخت وساز و نه صرفا یک پس زمینه زیبا، بلکه مهم ترین عنصر پروژه است.

یکی از جمله هایی که به خوبی دیدگاه او را بیان می کند این است: «سرزمین برای قاره آمریکا همان چیزی است که بناهای یادمانی برای اروپا هستند.»

شاید به همین دلیل، معماری کازو زگرس بیش از آنکه درباره ساختن بناهایی برای غلبه بر چشم انداز باشد، درباره پیدا کردن جای درست انسان در آن است؛ معماری ای که پیش از آنکه بخواهد چیزی به زمین اضافه کند، تلاش می کند صدای خود زمین را بشنود.

تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی

رئیس دانشگاه تهران: چیزی به اسم گشت حجاب برای سال تحصیلی جدید در دانشگاه نداریم/ دانشگاهی بدون چارچوب برای ورود و خروج هم نداریم

بیشتر بخوانید:

بانوی معمار ایرانی برنده «جایزه معماری قاره‌ای» شد(+عکس)

تماشاخانه

بحران لکه‌های نفتی در قشم / چطور به ساحل ایران آمده‌اند؟ بوی بد و محیط زیست در خطر

چوب پرانی کنار حرم امام رضا (ع) / چرا اتفاق افتاد؟ داخل حرم بود یا بیرون آن؟

فیلم های دیگر