عصرایران- وقتی صحبت از «شیر» می شود، معمولا ذهن ما به سمت پستانداران می رود؛ اما در دنیای شگفت انگیز حشرات، گونه ای از سوسک ها وجود دارد که ماده ای بسیار مغذی برای تغذیه جنین های خود تولید می کند؛ ماده ای که به دلیل ترکیب غذایی ویژه اش به «شیر سوسک» معروف شده است.
این سوسک Diploptera punctata نام دارد و با بیشتر سوسک هایی که می شناسیم تفاوت مهمی دارد. این گونه زنده زا است؛ یعنی به جای اینکه تخم های خود را در محیط رها کند، جنین ها را درون بدن خود پرورش می دهد.
جنین های این سوسک درون بدن مادر از ماده ای تغذیه می کنند که از سلول های مخصوص دستگاه تولیدمثل مادر ترشح می شود. این ماده حاوی ترکیبات غذایی فراوانی است و پروتئین ها، چربی ها و قندهایی را در اختیار جنین های در حال رشد قرار می دهد.
پس از ورود این ماده به دستگاه گوارش جنین، بخشی از پروتئین های آن به شکل بلورهای پروتئینی در روده جنین دیده می شوند. همین بلورها توجه دانشمندان را به خود جلب کرده اند، زیرا تراکم مواد مغذی در آن ها بسیار بالاست.

البته «شیر سوسک» از نظر علمی شیر به معنای معمول کلمه نیست و سوسک نیز پستان ندارد. این نام بیشتر به دلیل نقش تغذیه ای این ترشحات و ارزش غذایی بالای آن ها به کار می رود.
یکی از ویژگی های جالب این ماده، میزان بالای انرژی و مواد مغذی آن است. پژوهشگران در مطالعات آزمایشگاهی، ساختار بلورهای پروتئینی حاصل از این ماده را بررسی کرده اند و نشان داده اند که این بلورها می توانند مقدار قابل توجهی پروتئین و چربی را در خود جای دهند.
با این حال، این کشف به معنای آن نیست که انسان ها باید «شیر سوسک» مصرف کنند. پژوهش های مربوط به آن بیشتر از جنبه زیست شناسی، ساختار پروتئین ها و امکان استفاده از این مواد در فناوری های غذایی آینده مورد توجه قرار گرفته اند.
نکته جالب تر اینکه Diploptera punctata تنها گونه شناخته شده سوسک زنده زا نیست، اما یکی از معدود سوسک هایی است که جنین های آن درون بدن مادر مستقیما با یک ماده مغذی تغذیه می شوند.
در واقع، این سوسک نمونه ای جالب از تنوع راهکارهایی است که طبیعت برای رشد و تغذیه نوزادان در اختیار موجودات مختلف قرار داده است؛ حتی اگر این راهکار در ظاهر هیچ شباهتی به شیردهی پستانداران نداشته باشد.