چرا در ایران رانت خواری روز به روز بیشتر می شود؟

«تابناک» در مطلبی در مورد علل ویژه خواری در کشورمان نوشت: با وجود تاکید روحانی برای مقابله با ویژه خواری هنوز اقدام خاصی صورت نگرفته و این وعده دولت نیز در حد شعار باقی مانده است. اما اینکه چرا در مورد رانت خواری دولت ها اقدام خاصی انجام نمی دهند .

چندی پیش رئیس جمهور کشور طی نامه ای که به معاون اول خود نوشت دستور پیگیری و مجازات برای کسانی را کرد که از طریق ویژه خاوری و رانت صاحب قدرت و ثروت کلان شده بودند، این ماجرا از زمانی آغاز شد که ماجرای بدهی بابک زنجانی و بعد از آن چگونگی بدست آمدن ثروت وی برملا شد.

اما به نظر می رسد با وجود تاکید روحانی برای مقابله با ویژه خواری هنوز اقدام خاصی صورت نگرفته و این وعده دولت نیز در حد شعار باقی مانده است.

اما اینکه چرا در مورد رانت خواری دولتها اقدام خاصی انجام نمی دهند دلایل مختلفی مطرح می شود و عمده دلیل آن نزدیکی رانخواران به بدنه قدرت مطرح است.

«اسماعیل جلیلی» در این باره به خبرنگار تابناک گفت: ویژه خواری حاصل ایجاد فرصت هایی است که برخی افراد با شناخت درست از حاشیه های آن بهره برداری هایی می کنند.

بخشی از این حاشیه ها ناشی از خلاهای قانونی و یا اعمال نفوذهایی است که گاها در جهت دهی به برخی از مقررات انجام می شود؛ چه در جهت بهره برداری از منابع مالی و چه در جهت به دست آوردن پست و مقام و چه سایر منافعی که از این شرایط ویژه حاصل می شود.

وی افزود: بخشی از این بهره برداری ها نیز ناشی از نزدیکی به برخی از صاحبان قدرت است.

برخی تلاش می کنند از این موقعیت فرصت هایی را ایجاد کنند و نهایت بهره برداری را داشته باشند.

بخشی از ویژه خواری ها نیز ناشی از ایجاد قدرت هایی است که خود منجر به ایجاد ویژه خواری می شود که شامل ایجاد اتحادهایی است که در برابر شرایط موجود مقاومت می کند و در مقررات و بخش های مختلف دولتی و حکومتی اعمال نفوذ می کنند تا بتواند فرصت سازی و در نهایت بهره برداری کند. در نهایت عملا وجود این شرایط ویژه خواری را تقویت می کند.

این نماینده گفت: مهمترین مانع هم در همین راستا است. باید در جهت حذف موانعی که برای برخورد با ویژه خواری ها وجود دارد و همچنین در جهت از بین بردن فرصت هایی که ویژه خواران به دنبال بهره برداری از آن هستند، تلاش کنیم.

گاهی اوقات مظلوم نمایی ها و برخی دلسوزی ها به بهانه توسعه و پیشرفت کشور موانعی ایجاد می کند که برخورد را دچار اختلال می کند.

لذا با شفاف کردن قانون و با تعریف کردن روابط رسمی در دولت و حکومت و همچنین تعیین وظایف هر بخش و نظارت دقیق بخش های نظارتی می توان از ایجاد فرصت برای ویژه خواران و ارتباطاتی که موجب ویژه خواری می شود، جلوگیری کرد.

جلیلی گفت: ایجاد فساد در بخش هایی که خلاهایی وجود دارد اجتناب ناپذیر است.

گاهی حتی در برخی انتصابات، افراد به دلیل وابستگی به اشخاص صاحب قدرت می شوند که اتفاقا به دلیل بی تجربگی و ناتوانی های این افراد زمینه ایجاد فساد و ویژه خواری برای عده ای خاص فراهم می شوند.

لذا می طلبد که دولت در جهت ایجاد فرصت برابر برای همه مردم در مقررات و در توزیع مقام ها و پست ها تلاش کند و همچنین در توزیع منابع بر اساس شاخص های شفاف و اصولی فضای بهره مندی از فضای موجود را برای همه آحاد جامعه و بخصوص افراد شایسته که توان ایجاد ارزش افزوده در فرایند اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و فرهنگی دارند، فراهم کند.

وی در توضیح این موضوع که گاهی نمایندگان توصیه هایی در مورد برخی افراد دارند، گفت: مجلس نیز از این قاعده مستثنی نیست.

رویکرد نمایندگان دو بخش است. گاهی اوقات در جهت پاسخ به یک مراجعه است و گاهی در مقام نفوذ در یک موقعیت است.

آنجا که پاسخ به یک تقاضا است طبیعت کار نمایندگی است اما آنجا که اصرار می شود اعمال نفوذ شود و فردی به کار گرفته شود که از طریق این انتصاب در آینده منافعی به دست آید، رویکردی فسادانگیز است.