افزایش سرعت بهبود زخم‌ها با پانسمان‌ ضدباکتری

پژوهشگران دانشگاه تهران در طرحی مشترک با یک شرکت فناور اقدام به ساخت نمونه‌ آزمایشگاهی نوعی پانسمان زخم کردند که قادر است در کنار افزایش سرعت ترمیم زخم، از ایجاد عفونت در محل زخم نیز جلوگیری کند.

ترمیم هر چه سریع‌تر زخم همواره یکی از دغدغه‌های جامعه پزشکی بوده است. آن چه برای پزشکان اهمیت بسزایی دارد این است که در طی زمان التیام، زخم دچار عفونت نشود. پانسمان‌های جدید می‌توانند علاوه بر افزایش سرعت بهبودی به کاهش یا حذف درد و همچنین کاهش دفعات تعویض پانسمان کمک کنند.

به گفته‌ آتنا فرهنگیان، مجری طرح، کمبودها و نقایص پانسمان‌های سنتی از یک طرف و همچنین هزینه‌ نسبتاً بالای استفاده از نمونه‌های خارجی ایجاب می‌کند که چنین محصولی در کشور تولید شود. در این صورت بیماران می‌توانند با صرف هزینه‌ مناسب از مزایای چنین پانسمان‌هایی بهره‌مند شوند.

وی در ادامه افزود: «در این پژوهش تلاش شده که بتوان پانسمانی تولید کرد که ضمن این که محیطی‌ مرطوب و مناسب برای ترمیم زخم ایجاد ‌کند، همزمان از رشد باکتری‌ها جلوگیری کرده و احتمال عفونت زخم را به صفر برساند.»

برای دستیابی به این اهداف، از پانسمانی با پایه‌ آلژینات استفاده شده و خواص مدنظر با استفاده از عواملی از جمله نانوذرات نقره و پلیمر کیتوسان ایجاد شده است. در واقع نانوذرات نقره در منافذ ورق‌های کلسیم آلژینات به دام انداخته شدند و بارگذاری ذرات بر روی فیلم انجام گرفت.

هدف اصلی این پژوهش، انتخاب یک غلظت بهینه از نانوذرات کریستالی نقره به عنوان یک عامل ضدباکتری در لایه‌ اولیه پانسمان بوده است. همچنین بررسی سمیت این نانوذرات نقره بر سلول‌های فیبرو بلاست در غلظت‌های متفاوت، تعیین مدت زمان رهایش عامل ضدباکتری و در نهایت ارزیابی روند ترمیم زخم در محیط بدن موجود زنده از دیگر اهداف این پژوهش بوده است.

به گفته وی، در فرایند ارزیابی این زخمپوش علاوه بر انجام آزمایش‌های آنتی باکتریال، سمیت سلولی حاصل از ذرات نانو نقره بر روی سلول‌ها در محیط آزمایشگاهی و بر روی نمونه‌های کشت سلولی رده سلولی فیبرو بلاست صورت گرفته است.

فرهنگیان نتایج حاصل از بررسی‌های صورت گرفته را اینگونه شرح داد: «انتظار می‌رود با قرار گرفتن پانسمان بر روی زخم، یون‌های نقره در محیط زخم رهایش یابند و همچنان که حضور آلژینات و ژلی شدن آن، روند ترمیم را تسریع می‌کند، حضور نانوذرات نقره در بستر زخم، از عفونی شدن آن جلوگیری کنند. از طرفی طبق نتایج، این پانسمان در محل زخم فاقد سمیت سلولی بوده و به دلیل عدم نیاز به استفاده از الکل و بتادین در محل زخم، ایجاد سوزش نیز نمی‌کند. این نمونه علاوه بر ویژگی‌های ذکر شده، نیاز به تعویض پانسمان با بازه‌های زمانی‌ کوتاه را نیز بر طرف می‌کند.»

وی در پایان به نحوه‌ عملکرد نانوذرات نقره در ممانعت از ایجاد عفونت اشاره کرد و افزود: «زمانی که فلز نقره در معرض اکسیژن قرار می‌گیرد، اکسید شده و یون نقره تولید می‌کند. این یون‌های آزاد شده از ذرات نقره، مسئول از بین بردن و تخریب میکروب‌ها هستند. به نظر می‌رسد یون‌های نقره از دو راه سبب از بین رفتن باکتری می‌شوند. نخست دیواره‌ی سلولی باکتری را تخریب می‌کنند و سبب متلاشی شدن آن می‌گردند و دوم با نفوذ از دیواره‌ سلولی به داخل، سبب تداخل در همانندسازی DNA و آنزیم‌های سلولی گردیده و از تکثیر باکتری ممانعت می‌کنند.»

این طرح در قالب پایان نامه‌ ارشد آتنا فرهنگیان با همکاری دکتر بهمن ابراهیمی و دکتر سهیلا کردستانی و به سفارش یک شرکت فناور انجام شده است.

این پایان‌نامه همچنین توسط ستاد ویژه‌ی توسعه فناوری نانو به عنوان پایان‌نامه‌ مورد نیاز صنعت پذیرفته شده است.

منبع: ایسنا

امروز فرصت مناسبی است که بزرگانی همچون آقای خاتمی مورد تکریم قرار گیرند / باید تغییرات جدی صورت گیرد / کشور بدون همه ایرانیان نمی‌تواند از این بحران عبور کند / خدا نیامرزد کسی را که در رسانه ملی علیه افراد حرف زد، «بگم‌بگم» راه انداخت

تماشاخانه

یک جرعه آب برای هدهد؛ یک گودال مرگ برای کل و بزها / دو تصویر از یک ماجرا

چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند

فیلم های دیگر