اصفهان، پرریسک‌ترین شهر در فرونشست

علی بیت‌الهی شامگاه (شنبه، ۱۱دی) در وبینار فرونشست اصفهان درباره رخداد فرونشست در ایران و جهان و مهم‌ترین آسیب آن، اظهار کرد: فرونشست‌ها در نسبت ساختمانی عمدتاً به سبب افت سطح آب زیرزمینی رخ می‌دهد و مهم‌‍ترین لطمه فرونشست این است که ظرفیت نگهداری آب‌های زیرزمینی کاهش یافته و نفوذپذیری کم می‌شود. روان آب‌ها مواد مغذی را شسته و زمین را به زمین بایر تبدیل می‌کنند.

وی درباره تأثیر مستقیم ضخامت لایه‌های آب‌دار در میزان فرونشست، توضیح داد: هرچه ضخامت لایه آب‌دار بیشتر باشد، میزان فرونشست زمین بیشتر است؛ به‌عنوان مثال در دشت‌ها در قسمت لبه ضخامت کم‌تر و فرونشست بیشتر است. بلعکس در وسط دشت با ضخامت بیشتر، فرونشست کمتری داریم که این امر سبب تنش کششی و بروز شکاف‌های روی زمین می‌شود. 

به گزارش ایسنا، رئیس بخش لرزه شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اصفهان، تصریح کرد: در آبرفت‌های ریزدانه شاهد فرونشست خواهیم بود و آبرفت‌های سنگی فرونشست عمیق به وجود نخواهد آمد.

بیت الهی ادامه داد: آثار فرونشست به‌صورت شکاف و ترک ایجاد می‌شود تا جایی که لایه‌ها متراکم شده و فرونشست پایان یابد. 

وی براساس برآورد از برهم‌نهی استان ها و زون‌های فرونشست، استان‌هایی مانند تهران، اصفهان، کرمان و خراسان رضوی در معرض خطر فرونشست قرار دارند و در میان شهرها، اصفهان پرریسک‌ترین شهر در فرونشست است.

وی یادآور شد: در کشور ما در رابطه با سازگاری با کم آبی، اقداماتی انجام می‌شود که در برخی موارد همراه با اقدامات لازم برای فرونشست است که به عقیده من نباید این‌طور باشد و موضوع فرونشست باید به عنوان اصل کارها در نظر گرفته شود. 

رئیس بخش لرزه شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اصفهان، بهره‌برداری بی‌رویه از آب و کسری مخزن آب زیرزمینی را بخشی از مشکلات موجود دانست و افزود: به سبب عواملی چون چاه‌های غیرمجاز، جانمایی غیراصولی، آبیاری و کشاورزی غیرکارشناسی و غیراصولی با مشکلاتی مواجه شده‌ایم.

بیت الهی با تأکید بر لزوم تدوین شیوه‌نامه مخصوص برای تعیین مقررات، خاطرنشان کرد: به‌عنوان نیروی فنی و کارشناسی باید در سه حیطه کنترل فرونشست، روش‌های کنترل و جلوگیری از پیشرفت و همچنین کاهش آسیب‌پذیری اقدام کنیم. اقداماتی در راستای مصرف آب، کشاورزی و جانمایی صنعتی برای کنترل فرونشست کمک خواهد کرد.