ماهیچه ساق پا؛ سیستم هشداردهنده در نارسایی قلبی

به گزارش ایسنا، قلب و سیستم انتقال خون، از مهم‌ترین ارگان‌های بدن انسان هستند و هر اختلالی در این ارگان‌ها بر روی عملکرد کل بدن تاثیر بسیار محسوسی دارد، زیرا سیستم انتقال خون، مسئولیت تامین انرژی مورد نیاز تمام ارگان‌های بدن (از جمله خود قلب) را برعهده دارد.

هر ساله بیماری‌های قلبی تعداد زیادی از انسان‌ها را از بین می‌برد یا بر عملکرد آنان تاثیر می‌گذارد. مطابق آمار منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت، میزان مرگ‌ومیر ناشی از مشکلات قلبی بسیار بیشتر از هر سانحه یا اتفاق طبیعی دیگر است.

نتایج مقاله «توسعه الگوریتم‌های شناسایی آریتمی‌های قلبی با استفاده از داده‌های حاصل از سیستم‌های اندازه‌گیری مشخصات قلب، سیگنال الکتروکاردیوگرام» منتشرشده در پایگاه سیویلیکا نشان داد که موضوع تشخیص بیماری‌های قلبی و پیش‌بینی برخی رخدادهای مخاطره‌آمیز مرتبط با سیستم قلبی عروقی نظیر سکته قلبی، مرگ ناگهانی، گرفتگی عروق کرونر، شوک‌های فشار خون و مشکلات دریچه‌ای و مکانیکی قلبی، یکی از آرزوهای علمی مهم دانشمندان و محققان این زمینه در پنج دهه گذشته است.

در حالی که تصویربرداری پزشکی، توانایی یافتن مسائل خاص قلب، مانند سفت شدن یا تخریب بافت قلب را بهبود بخشیده است اما این آزمایش‌ها اغلب یافتن علائم اولیه مشکل را در سایر قسمت‌های بدن از دست می‌دهند بنابراین شناسایی روشی برای بررسی این موارد ضروری است البته نتایج تحقیقات قبلی نشان دادند که تنظیم ضعیف جریان خون در عضلات پا ممکن است قبل از تغییرات مشابه در قلب ظاهر شود و حتی می‌تواند علائمی مانند خستگی یا مشکل در ورزش را توضیح دهد.

پژوهشگران می‌گویند: پژوهش ما درباره شکاف مهم در نحوه تشخیص نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده، قبل از آسیب غیرقابل برگشت به قلب روشنگری ایجاد کرد. نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده، بیماری شایع و چالش‌برانگیزی است که میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری بی‌سر و صدا پیشرفت می‌کند و علائم کمی بروز می‌دهد تا زمانی که جدی و درمان آن دشوار شود.

بر اساس نتایج منتشرشده در سایت علمی مدیکال اکسپرس، اگر قلب به‌طور معمول پمپاژ می‌کند اما آنقدر سفت است که نمی‌تواند به‌درستی پر شود، این وضعیت به‌عنوان نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده  شناخته می‌شود و نتایج پژوهش کنونی نشان می‌دهد که نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده زمانی رخ می‌دهد که شرایط پزشکی مزمن به قلب و سایر سیستم‌های اندام بدن آسیب می‌زند. 

شرایط پزشکی مانند چاقی، فشار خون بالا، دیابت شیرین، بیماری عروق کرونر، فیبریلاسیون دهلیزی، بیماری مزمن کلیه، بیماری انسدادی مزمن ریه، آپنه انسدادی خواب و کم‌خونی می‌توانند به نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده کمک کند.

البته همیشه اینطور نیست و بیماران مبتلا به نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده اغلب یک یا چند مورد از بیماری‌های ذکرشده را دارند و تصور می‌شود که این بیماری‌ها به مرور ساختار و عملکرد قلب را تغییر می‌دهند. این تغییرات قلب را سفت و پر شدن مناسب آن را دشوارتر می‌کند. پر نشدن ناکافی قلب حین ورزش (یا حتی در حالت استراحت) میزان خون پمپاژ شده با هر ضربان را محدود می‌کند و این امر می‌تواند منجر به چنین علائمی شود.

شایع‌ترین علائم نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده شامل تنگی نفس با تلاش یا در حالت استراحت، کاهش تحمل ورزش، خستگی، ناراحتی قفسه سینه، تورم در اندام تحتانی و تنگی نفس هنگام دراز کشیدن است.

علائم نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده می‌تواند ناشی از تجمع خون یا مایع در ریه‌ها، سیاهرگ‌ها و بافت‌های بدن باشد. مایعات به این نواحی باز می‌گردند زیرا قلب به اندازه کافی پر نمی‌شود که تجمع مایع در ریه‌ها می‌تواند منجر به تنگی نفس و تجمع آن در پاها موجب تورم شود. علائم همچنین می‌تواند ناشی از عدم توانایی قلب در پمپاژ خون کافی در طول ورزش باشد که با خستگی و کاهش ظرفیت ورزشی همراه خواهد شد.

یافته‌ها نشان داد که تغییرات عروقی در ماهیچه‌های پا به‌عنوان علامت هشدار زودرس و در دسترس‌تر است و در بررسی این ایده، گروه تحقیقاتی از نوع خاصی اسکن ام‌آی‌آر استفاده کردند که نحوه واکنش عروق خونی به استرس را ردیابی می‌کند. آنان این روش را در یک مدل بالینی از نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده ناشی از دیابت، با تمرکز بر تغییرات جریان خون در قلب و عضله پا، آزمایش کردند. 

محققان دریافتند که در افراد دیابتی، مشکلاتی در تنظیم جریان خون در ماهیچه ساق پا، ماه‌ها قبل از مشاهده مشکلات مشابه در قلب ظاهر می‌شود. این یافته نشان می‌دهد که عضله ساق پا ممکن است موقعیت بهتری برای گرفتن نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده در مراحل اولیه خود ارائه دهد. نتایج نشان می‌دهد که با بررسی جریان خون در پاها، می‌توانیم مشکلات را خیلی زودتر نسبت به تمرکز بر قلب تشخیص دهیم. این یافته می‌تواند تفاوت بزرگی در نحوه تشخیص و درمان این بیماری ایجاد کند.

پژوهشگران بر مراحل بعدی تحقیق تاکید دارند و به گفته آنان، گام بعدی آزمایش بیماران انسانی با عوامل خطر نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ شده است و تعیین اینکه آیا بستر ام‌آی‌آر ما به‌راستی می‌تواند بیماری را زودتر از روش‌های تشخیصی مرسوم شناسایی کند یا خیر. آنان گفتند که هدف نهایی ما نه فقط امکان‌پذیر کردن تشخیص زودهنگام در زمانی است که این بیماری شاید قابل درمان باشد، بلکه ارائه مسیری جدید در درمان وضعیتی با شیوع فزاینده است که به شایع‌ترین شکل نارسایی قلبی تبدیل شده است.