ازدواج از 30 سالگی به بعد: فرصت ها، چالش ها و واقعیت های پیش رو

عصر ایران؛ مریم طرزی - سال‌هاست که باورهای سنتی درباره سن مناسب ازدواج در جامعه ایرانی دستخوش تغییر شده است. افزایش میانگین سن ازدواج به ۲۴ سال برای زنان و ۲۸ سال برای مردان در سال ۱۴۰۳ ، نشان‌دهنده تحولی عمیق در نگرش‌ها و سبک زندگی ایرانیان است. اما ازدواج در دهه سی یا دهه چهل زندگی چه فرصت‌ها و چالش‌هایی به همراه دارد؟ در این مقاله، با نگاهی به پژوهش‌های معتبر و تجربیات زوج‌های ایرانی و جهانی، به این پرسش پاسخ می‌دهیم.

تغییر الگوی سنی ازدواج در ایران

بر اساس آخرین آمارهای رسمی سازمان ثبت احوال کشور، میانگین سن ازدواج در ایران روندی صعودی داشته است. بهمن عبدی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان، با اشاره به داده‌های سال ۱۴۰۳ می‌گوید: «میانگین سن ازدواج اول برای مردان به ۲۸.۳ سال و برای زنان به ۲۴.۱ سال رسیده است. در استان تهران، این میانگین برای آقایان ۳۰.۶ سال و برای زنان ۲۷.۱ سال است».

جالب توجه اینکه بیشترین میزان ازدواج در سال ۱۴۰۳ در گروه سنی ۳۵ تا ۳۹ سال ثبت شده است. حدود ۴۰ هزار و ۷۰۰ فقره ازدواج در این گروه سنی انجام شده که از این میان، ۱۲ هزار و ۱۶۳ مورد مربوط به ازدواج زنان و مردان همسن بوده است .

این آمار نشان می‌دهد که ازدواج در دهه سی زندگی نه فقط یک استثنا، بلکه به یک الگوی رایج تبدیل شده است.

فرصت‌های طلایی ازدواج در دهه سی زندگی

۱. خودآگاهی و شناخت عمیق‌تر از خویشتن

یکی از مهم‌ترین مزایای ازدواج در سنین بالاتر، خودآگاهی بیشتر است. نادر مطیع حق‌شناس، استادیار جمعیت‌شناسی و عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات جمعیتی کشور، معتقد است افراد در این رده سنی برخی نیازهای برآورده‌شده و نشده دارند که به درک بهتری از خود و خواسته‌هایشان رسیده‌اند .

روانشناسان تأکید می‌کنند که ما در میانه‌های دهه بیست زندگی خود را می‌شناسیم، اما در دهه سی، این شناخت به بلوغ می‌رسد .

بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند پیش از ازدواج، تجارب شخصی کافی کسب کنند و منتظر کشف زندگی با شریک آینده نمانند.

۲. ثبات مالی و استقلال اقتصادی

یکی از بارزترین مزایای ازدواج در دهه سی زندگی، دستیابی به ثبات مالی است. بر اساس پژوهش‌های موجود، افرادی که در سنین بالاتر ازدواج می‌کنند، معمولاً دوران جوانی خود را صرف تحصیلات، کار و رسیدن به شرایط مالی ایده‌آل کرده‌اند و در هنگام ازدواج، دغدغه مالی کمتری دارند .

این استقلال مالی به هر دو طرف اجازه می‌دهد تا بدون نگرانی از تأمین نیازهای پایه‌ای، بر کیفیت رابطه تمرکز کنند. به عبارت دیگر، «ازدواج یک شراکت است. باید عاشقانه هم باشد، اما واقعیت عملی ساختن زندگی و پیش بردن آن هم وجود دارد»

۳. پختگی عاطفی و درک بالاتر از زندگی

افرادی که در دهه سی زندگی ازدواج می‌کنند، تجربه بیشتری در مدیریت روابط و حل تعارض‌ها دارند. آنها می‌دانند که زندگی پر از چالش است و سرد و گرم روزگار را چشیده‌اند. به همین دلیل، با هر مشکل و تنشی از خود بی‌خود نمی‌شوند و آرامش خود را حفظ می‌کنند .

یکی از کاربران در این باره می‌گوید: «من در ۳۵ سالگی ازدواج کردم. آدمی بودم که خواستگار زیاد داشتم ولی همیشه دنبال گزینه مناسب بودم و روی خودم کار می‌کردم. همسرم فوق‌العاده و عالی از هر جهت است» .

۴. کاهش آمار طلاق

پژوهش‌ها نشان می‌دهد آمار طلاق در میان افرادی که در سنین بالاتر ازدواج می‌کنند، پایین‌تر است. این افراد می‌دانند دقیقاً از زندگی چه می‌خواهند، مشکلات مالی (که یکی از بزرگترین دلایل طلاق است) در زندگی آنها کمرنگ‌تر است، تجربیات لازم را کسب کرده‌اند و در پی هوس‌بازی نیستند .

۵. تغییر نگرش اجتماعی و کاهش انگ‌زنی

بر اساس آمارهای رسمی، ازدواج زنان با مردان کوچک‌تر از خود نیز افزایش یافته است؛ موضوعی که تا چند سال پیش به عنوان تابو در کشور از آن یاد می‌شد.

بهمن عبدی می‌گوید: «تا چند سال پیش ازدواج زنی با مردی کوچک‌تر از خود با نگاه منفی همراه بود، اما امروز جامعه در حال عبور از این باورهاست. ما با نسلی مواجه هستیم که ارزش‌های فردی و استقلال شخصی را در اولویت قرار می‌دهد» .

چالش‌های پیش رو

۱. کاهش شور و شوق جوانی

برخی تحقیقات نشان می‌دهد که یکی از چالش‌های ازدواج در سنین بالاتر، کاهش هیجان و شور جوانی است. تجربیاتی که زوج‌ها می‌توانند در دوران جوانی با هم به دست آورند، ممکن است در سنین بالاتر جذابیت کمتری داشته باشد .

۲. مسئله فرزندآوری

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های ازدواج در سنین بالا، به ویژه برای زنان، مسئله باروری است. بر اساس یافته‌های پزشکی، قدرت باروری پس از ۳۰ سالگی کاهش یافته و پس از ۳۵ سالگی این روند سریع‌تر می‌شود. همچنین شانس متولد شدن فرزند با مشکلات ژنتیکی پس از ۳۵ سالگی مادر، دو برابر این شانس در سنین جوانی است .

با این حال، امروزه دیدگاه‌ها نسبت به فرزندآوری تغییر کرده است. بسیاری از زوج‌ها به جای تعداد فرزندان، به کیفیت زندگی و ثبات اقتصادی اهمیت می‌دهند .

۳. انعطاف‌پذیری کمتر و عادت به زندگی مجردی

کسی که مدت زیادی را مجرد بوده و به استقلال کامل رسیده، ممکن است در سازگاری با زندگی مشترک دچار چالش شود. تحمل پایین برای اشتباهات طرف مقابل و عادت به تصمیم‌گیری فردی می‌تواند منجر به ناسازگاری بین زوجین شود .

۴. محدودیت در انتخاب همسر

این موضوع به ویژه برای خانم‌ها اهمیت بیشتری دارد. به طور طبیعی، بسیاری از مردان تمایل به ازدواج با زنان جوان‌تر دارند و این موضوع می‌تواند شانس ازدواج برای زنان بالای ۳۵ سال را کاهش دهد . بر اساس آمارها، در کشور حدود سه میلیون زن بالای ۴۰ سال وجود دارد که به تجرد قطعی رسیده‌اند .

تجربیات زوج‌های موفق؛ درس‌هایی برای زندگی

تجربه اول: ازدواج در ۳۶ سالگی؛ آرامش و رضایت پایدار

یکی از کاربران در سایت نی‌نی‌سایت به اشتراک گذاشته است: «خواهر همسرم ۳۶ سالگی ازدواج کرد. کارمند بود، ماشین هم داشت. الان زندگی‌اش خیلی خوب و آرام است» . این تجربه نشان می‌دهد که استقلال مالی و شغلی می‌تواند پایه‌های یک ازدواج موفق را مستحکم‌تر کند.

در همین زمینه، کاربر دیگری می‌گوید: «ما دو مورد در ۳۸ سالگی داشتیم که ازدواج کردند. هر دو بهترین ازدواج‌ها را کردند. به نظر من ازدواج به سن نیست، به قسمت است» . این دیدگاه که بسیاری از کاربران آن را تأیید کرده‌اند، نشان‌دهنده تغییر نگرش در جامعه نسبت به سن ازدواج است.

تجربه دوم: ازدواج در ۴۰ سالگی و فرزندآوری موفق

یک کاربر مرد ۳۹ ساله که قصد ازدواج با همکار ۳۴ ساله خود را داشته، درباره نگرانی‌اش برای فرزندآوری پرسیده است. در پاسخ، تجربیات متعددی از ازدواج‌های موفق در این سنین به اشتراک گذاشته شده :

یکی از کاربران می‌گوید: «بله. خانمی داشتیم ۴۰ سالگی ازدواج کرد، شوهرش هم ۴۰ سال داشت، دو تا بچه سالم آوردند. علم پیشرفت کرده، نگران نباشید» .

کاربر دیگری تأیید می‌کند: «خانم‌هایی می‌شناسم در سن ۴۳ سالگی باردار شده‌اند، نه مشکلی برای خودشان پیش آمد و نه بچه‌شان» .

و در تجربه‌ای دیگر: «خواهر شوهرم در این سن با آقای همسن‌سال خودش ازدواج کرد. چون هر دو مشتاق بچه بودند، زود اقدام کردند و یک دختر و یک پسر با فاصله خیلی کم دارند. هر چهار تاشان صحیح و سالم و خوشبختند. راستی هر دو شاغل هستند، فقط خواهر شوهرم استاد دانشگاه و شوهرش مغازه‌دار» .

این نمونه‌ها نشان می‌دهد که با پیشرفت علم پزشکی و مراقبت‌های دوران بارداری، می‌توان در سنین بالای ۳۵ سال نیز تجربه مادری و پدری موفقی داشت.

تجربه سوم: خودشناسی و انتخاب آگاهانه در ۳۵ سالگی

در وبلاگ «خانواده برتر»، یک کاربر ۲۹ ساله که نگران نزدیک شدن به ۳۰ سالگی و مجرد ماندن است، تجربه خود را این‌گونه به اشتراک می‌گذارد: «خواستگار زیاد داشتم ولی مورد پسندم نبودند و رد کردم» .

در پاسخ به او، کاربر دیگری که خود را ۳۲ ساله معرفی کرده، می‌گوید: «کسی که داره به سوال شما پاسخ میده خودش ۳۲ سالشه و هفته بعد تولدمه و وارد ۳۳ می‌شم. قبلاً به شدت استرس داشتم و نگران بودم که ازدواجم دیر شده. اما الان به تنها چیزی که فکر نمی‌کنم این مسئله است. چون می‌خوام ازدواجی موفق و سالم داشته باشم، نه به خاطر بالا رفتن سن و فقط یک کاری کرده باشم» .

این کاربر تأکید می‌کند: «از اینکه ازدواج نکنی نترس. از این بترس که خودت را بزنی سر قلاب برای ازدواج و ارزشمندی حقیقی‌ات را فراموش کنی» .

تجربه چهارم: روایت دخترخاله ۴۰ ساله

کاربر دیگری در همان سایت می‌نویسد: «دخترخالم بالای ۴۰ بود، خداروشکر خوبن» . این تجربه کوتاه اما پرمعنا نشان می‌دهد که ازدواج در سنین بالای ۴۰ سال نیز می‌تواند به خوشبختی پایدار منجر شود.

جمع‌بندی تجربیات

مرور این تجربیات واقعی نشان می‌دهد:

موفقیت منوط به سن نیست: تجربه‌های متعدد تأیید می‌کند که ازدواج در سنین ۳۵ تا ۴۵ سالگی می‌تواند به همان اندازه یا حتی بیشتر از ازدواج در سنین پایین موفق باشد .

فرزندآوری با مراقبت امکان‌پذیر است: نمونه‌های متعدد از مادران بالای ۳۵ و ۴۰ سال نشان می‌دهد که با مراقبت‌های پزشکی مناسب، می‌توان فرزندانی سالم به دنیا آورد .

ثبات مالی و شغلی کمک‌کننده است: در بسیاری از تجربیات موفق، زنان و مردان شاغل با استقلال مالی، زندگی مشترک موفقی را تجربه کرده‌اند .

خودشناسی و بلوغ عاطفی مزیت بزرگ است: افرادی که در سنین بالاتر ازدواج می‌کنند، خودشناسی بیشتری دارند و با آگاهی و انتخاب دقیق‌تر وارد زندگی مشترک می‌شوند .

جمع‌بندی و توصیه‌های کاربردی

ازدواج در دهه سی زندگی، واقعیتی انکارناپذیر در جامعه امروز ایران است. این انتخاب با فرصت‌های ارزشمندی مانند خودآگاهی، ثبات مالی و پختگی عاطفی همراه است، اما چالش‌هایی نظیر مسئله فرزندآوری و سازگاری با زندگی مشترک را نیز به همراه دارد.

توصیه‌های کاربردی برای موفقیت در ازدواج:

به خودشناسی برسید: همانطور که دبی هپبورن در پاسخ به شاگرد سابقش می‌گوید: «آیا آن شخص تو را به آدم بهتری تبدیل می‌کند؟ اگر پاسخ بله است، آن فرد همان کسی است که باید با او باشی» [منبع اصلی].

برای چالش‌های فرزندآوری برنامه داشته باشید: اگر فرزندآوری برایتان اهمیت دارد، موضوع را با همسرتان و متخصصان در میان بگذارید.

انعطاف‌پذیر باشید: زندگی مجردی طولانی ممکن است عادت‌هایی در شما ایجاد کرده باشد. برای سازگاری با زندگی مشترک، انعطاف‌پذیری را تمرین کنید.

از مشاوره کمک بگیرید: زوج‌های موفق نشان داده‌اند که مشاوره می‌تواند ابزارهای مؤثری برای حل تعارض‌ها در اختیار شما بگذارد.

به عشق در رفتارهای کوچک توجه کنید: گرم کردن کفش‌ها در زمستان سرد، بوسیدن در ملأ عام یا یک شب‌بخیر ساده، همه می‌توانند معناهای عمیقی در زندگی مشترک داشته باشند.

به یاد داشته باشیم که تعیین زمان خاصی برای ازدواج ممکن نیست. همانطور که کارشناسان تأکید می‌کنند، نمی‌توان همه را به ازدواج در سن بالا تشویق کرد و همچنین نمی‌توان کسی را از این کار منع کرد. آنچه اهمیت دارد، میزان تفاهم و تناسب با شخص مقابل است .

کانال تلگرامی سواد زندگی: savadzendegi@

بیشتر بخوانید:

مزایای ازدواج در سن مناسب

تفاوت سنی در ازدواج چقدر اهمیت دارد؟

مهمترین دلایل طلاق که به زندگی زناشویی صدمه میزند

بهترین سن برای ازدواج چند سالگی است؟ پاسخ مردم در ۱۸ کشور جهان!

تفاوت سنی در ازدواج چقدر اهمیت دارد؟

تماشاخانه

روزه ، بدن را وارد «اتوفاژی» می کند و سلول های خطرناک را از بین می برد

چرا یکی از بهترین افتتاحیه‌های تاریخ سینمای ایران در کلاس‌های فیلمنامه نویسی جهان تدریس می‌شود؟ (تماشا کنید)

فیلم های دیگر