آتش زیر خاکستر در مغز؛ چگونه رژیم غذایی جلوی آغاز آلزایمر را می گیرد؟

عصر ایران - آیا رژیم غذایی شما می تواند علائم هشداردهنده بیولوژیکی اولیه بیماری آلزایمر را بی اثر کند؟ پاسخ مطالعه ای جدید به این پرسش مثبت است.

پژوهشگران «موسسه کارولینسکا» در سوئد با بررسی بیش از 1800 بزرگسال به مدت حداکثر 15 سال دریافتند که پیروی از یک رژیم غذایی ضد التهاب (با پتانسیل التهابی پایین) می تواند خطر ابتلا به زوال عقل را تا 29 درصد کاهش دهد؛ حتی در افرادی که آزمایش زیست نشانگرهای خون آن ها (که سال ها پیش از بروز علائم، آغاز آلزایمر را نشان می دهند) مثبت بوده است.

افزون بر این، شرکت کنندگانی که زیست نشانگر بیماری آلزایمر با ریسک بالا داشتند اما به طور دقیق از رژیم غذایی ضد التهاب پیروی می کردند، در مقایسه با افرادی که پایبندی کمی به این رژیم داشتند، نزدیک به یک سال کامل بیشتر بدون زوال عقل زندگی کردند.

التهاب چگونه از بشقاب غذا شروع می شود؟

ما التهاب را در تورم سرخ رنگ اطراف زخم پوستی یا لوزه های متورم در گلودرد می بینیم. اما یک نگاه گسترده تر از بشقاب های غذای ما شروع می شود: یک رژیم غذایی نادرست می تواند باعث ایجاد پاسخ التهابی در روده ما شود که کل سیستم بدن ما – از جمله مغز – را تحت تاثیر قرار می دهد.

آنجا مرهار (Anja Mrhar)، یکی از نویسندگان این مطالعه، توضیح داد که یک رژیم غذایی التهاب زا، الگویی از غذا خوردن است که با سطوح بالاتر شاخص های التهابی مانند پروتئین واکنشگر سی (CRP) در بدن ارتباط دارد.

مرهار می گوید: "التهاب بخشی از پاسخ طبیعی سیستم ایمنی به آسیب یا عفونت است. در کوتاه مدت، مفید و محافظت کننده است. اما وقتی التهاب مداوم یا مزمن شود، ممکن است به آسیب در بافت های مختلف، از جمله عروق خونی و احتمالا مغز کمک کند."

این مطالعه به ویژه از این جهت حائز اهمیت بود که شرکت کنندگان را به طور میانگین هشت سال تحت نظر قرار داد تا مشخص شود چه کسانی به زوال عقل مبتلا می شوند. کاهش 29 درصدی خطر ابتلا، به طور خاص در میان سالمندانی مشاهده شد که از قبل سطوح بالاتری از p-tau217 داشتند؛ یک زیست نشانگر خونی که می تواند تغییرات مرتبط با آلزایمر را در مغز، سال ها پیش از بروز علائم ظاهری نشان دهد.

آن ها همچنین دو شاخص خونی دیگر را نیز اندازه گیری کردند: زنجیره سبک نوروفیلامنت (NfL) که بازتاب دهنده آسیب عمومی به سلول های عصبی است، و پروتئین اسیدی فیبریلاری گلیال (GFAP) که نشان دهنده التهاب مغز است.

پایبندی به رژیم غذایی ضد التهاب، خطر زوال عقل را در افرادی که نمرات بالایی در این شاخص ها داشتند، کاهش داد.

نکته جالب اینجاست که پژوهشگران رژیم های غذایی سالم استاندارد، از جمله رژیم غذایی سنتی مدیترانه ای را نیز بررسی کردند. آن ها به یک تفاوت آشکار پی بردند: در حالی که تغذیه سالم عمومی از سالمندانی که سطوح زیست نشانگر پایینی داشتند محافظت می کرد، برای افرادی که از قبل علائم بیولوژیکی خطر را نشان داده بودند، بی اثر بود. برای گروه با ریسک بالا، تنها رژیمی که به طور خاص برای کاهش پتانسیل التهابی تنظیم شده بود، به طور مداوم خطر را کاهش داد.

درک ارتباط میان روده و مغز

ارتباط بین روده و مغز کاملا اثبات شده است و به همین دلیل به محور روده و مغز – خط ارتباطی مستقیم بین روده و مغز که پیام های مداوم را از طریق اعصاب، هورمون ها و سیگنال های ایمنی رله می کند – لقب «مغز دوم» داده اند.

آنچه می خورید نه تنها از طریق تاثیر بر سلامت قلب و عروق، قند خون و سطوح فشار خون، بلکه از طریق گفتگوی مداوم روده با مغز، روی مغز شما تاثیر می گذارد.

مرهار می گوید در زمینه زوال عقل، التهاب یکی از چندین مسیری است که ممکن است به تخریب سیستم عصبی کمک کند. این امر بسیار حیاتی است زیرا بر چگونگی شکل گیری و پیشرفت فرآیندهای مرتبط با بیماری تاثیر می گذارد.

مرهار برای توضیح این موضوع که چگونه التهاب مزمن ممکن است به زبان ساده بر مغز تاثیر بگذارد، آن را به عنوان یک «صدای پس زمینه» خفیف یا یک «آتش زیر خاکستر» در بدن توصیف می کند. با گذشت زمان، این وضعیت ممکن است فشار اضافی بر سلول ها و بافت ها، از جمله سلول های عصبی و سلول های پشتیبان در مغز وارد کند.

پوجا کوماری (Puja Kumari)، متخصص تغذیه کل نگر مستقر در هنگ کنگ، می گوید التهاب سیستمیک عامل محرک بسیاری از بیماری هاست، از جمله پسوریازیس، بیماری کرون، کولیت، اگزما، آرتریت روماتوئید و آسم.

مقصران التهاب در برابر تقویت کننده های مغز

برخی از غذاها می توانند باعث تحریک تشکیل رادیکال های آزاد اضافی شوند. این مواد شیمیایی بالقوه مضر از قبل در بدن وجود دارند – که فرآورده های جانبی طبیعی برخی فرآیندهای بدن مانند متابولیسم هستند – اما در سطوح نرمال، قبل از اینکه مشکلی ایجاد کنند، با آن ها برخورد می شود.

کوماری می گوید مقدار بیش از حد آن ها می تواند منجر به آسیب سلولی شود که استرس اکسیداتیو را افزایش می دهد – یا همان فرسایش در سطح مولکولی، چیزی شبیه به زنگار بستن روی فلزی که زیر باران رها شده است – و پاسخ التهابی بدن ما را تشدید می کند.

کوماری اشاره می کند که در میان بدترین مقصران، غذاهای سرخ شده در روغن های آشپزی هستند که بارها و بارها استفاده شده اند؛ کاری که در بازارهای شبانه و دکه های خیابانی آسیایی رایج است و باعث تخریب روغن و سمی شدن آن می شود.

دیگر مقصران اصلی شامل کربوهیدرات های تصفیه شده مانند نان سفید و شیرینی ها هستند، زیرا آن ها جهش های شدیدی در قند خون ایجاد می کنند که پاسخ های التهابی فوری را به همراه دارد. قند اضافی نیز به همین ترتیب بدن را برای آزاد کردن پیام رسان های شیمیایی التهابی به نام سیتوکین ها تحریک می کند، در حالی که الکل به کبد فشار می آورد، باکتری های روده را مختل می کند و سیستم بدن را با سمومی که شعله التهاب گسترده سیستمیک را روشن می کنند، پر می سازد.

کوماری می افزاید عوامل بیرونی دیگر مانند استرس و سیگار کشیدن نیز می توانند تعداد رادیکال های آزاد را در بدن افزایش دهند.

از سوی دیگر، آنتی اکسیدان های رژیم غذایی «مولکول هایی در غذا هستند که به حذف رادیکال های آزاد از بدن کمک می کنند» و اساسا به بدن در پاکسازی این وضعیت کمک می نمایند. کوماری می گوید اگرچه بدن برخی از آنتی اکسیدان های خود را برای پاکسازی این زباله های سمی تولید می کند، اما آنتی اکسیدان های موجود در رژیم غذایی نیز به این روند کمک می کنند.

این دفاع محافظتی در مطالعه مرهار نیز منعکس شد، جایی که یک رژیم غذایی ضد التهاب عموما شامل ترکیباتی از غذاها و نوشیدنی ها، مانند مصرف بالاتر سبزیجات، چای و قهوه، و مصرف کمتر گوشت قرمز و فرآوری شده، غلات تصفیه شده و نوشابه های گازدار بود. یک سبک زندگی ضد التهابی همچنین می تواند شامل غلات کامل و غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا-3 مانند آجیل ها، دانه ها و ماهی های روغنی باشد.

هم کوماری و هم مرهار تاکید می کنند که رژیم غذایی ضد التهاب یک رژیم غذایی خاص و منحصر به فرد نیست، بلکه یک سبک یا الگوی غذا خوردن است. این رژیم یک فهرست ساده از غذاهای «خوب» و «بد» نیست و نباید به عنوان یک نسخه سفت و سخت به آن نگاه کرد. در عوض، صحبت از یافتن یک روش پایدار برای غذا خوردن است که رژیم غذایی مدیترانه ای می تواند انتخاب خوبی برای آن باشد.

اگرچه یافته های مرهار نشان نمی دهند که تغییر به یک رژیم غذایی با التهاب کمتر به طور خودکار پیش آگهی بیماری را بهبود می بخشد یا به طور کامل از زوال عقل پیشگیری می کند، اما بسیار امیدوارکننده هستند. داده ها نشان می دهند که کیفیت رژیم غذایی – به ویژه کیفیت مرتبط با التهاب – ممکن است حتی زمانی که علائم بیولوژیکی اولیه مرتبط با زوال عقل از قبل قابل تشخیص هستند، همچنان اهمیت داشته باشد.

در نهایت، این یافته ها نشان می دهند که زوال عقل بیشتر یک پاسخ مغزی به سلامت کل بدن در طول دوران زندگی فرد است، تا چیزی که فقط در پایان زندگی اتفاق می افتد.

معنی برچسب‌های محدودیت سرعت روی کامیون‌ها چیست؟

بیشتر بخوانید:

رژیم غذایی مناسب و ورزش؛ سپری در برابر غارت ذهن توسط آلزایمر

تماشاخانه

مروری بر فینال‌های جام جهانی ؛ ۱۳ تیم ، ۸ برنده / اعداد درباره این مسابقات چه می‌گویند؟

انگلستان در برابر نروژ یا حمله دوباره وایکینگ‌ها به انگلوساکسون‌ها / ۱۳۰۰ سال پیش چه اتفاقی افتاد؟

فیلم های دیگر