چرا دچار فراموشی کوتاه مدت می‌شویم؟ / چه زمانی خطرناک است؟

 اغلب آنچه «فراموشی» می‌نامیم، اصلا مشکل حافظه نیست؛ بلکه مشکل توجه است. زندگی مدرن دائما تمرکز ما را میان کار، خانواده، مسئولیت‌های مراقبتی و فهرستی بی‌پایان از کارهای ذهنی تقسیم می‌کند. وقفه‌های مداوم ناشی از اعلان‌ها و هشدارهای دستگاه‌های دیجیتال را نیز به این موارد بیفزایید. این وضعیت می‌تواند پردازش و حفظ مؤثر اطلاعات را برای مغز دشوار سازد.

به گزارش همشهری آنلاین، نینا واسان بنیان‌گذار و مدیر آزمایشگاه نوآوری سلامت روان استنفورد توضیح می‌دهد که دلیل این امر آن است که خاطرات پیش از آنکه قابل بازیابی باشند، باید «رمزگذاری» شوند.

او می‌گوید وقتی حواس‌تان پرت است، آن خاطره هرگز ثبت نمی‌شود؛ سپس به دنبال چیزی می‌گردید که هرگز به‌درستی ذخیره نشده و نتیجه می‌گیرید که مشکل از حافظه شماست.

ارتباط میان کیفیت پایین خواب و حافظه

نکته مهم دیگر، کیفیت خواب شماست. مغز در طول خواب، خاطرات کوتاه‌مدت را به خاطرات بلندمدت تبدیل و تثبیت می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که حتی یک شب خواب کمتر از شش ساعت نیز می‌تواند روند شکل‌گیری حافظه را مختل کند.

برایان جی. بالین، استاد علوم اعصاب و آسیب‌شناسی عصبی و مدیر «مرکز اختلالات مزمن سالمندی» در دانشکده پزشکی استئوپاتی فیلادلفیا، می‌گوید که افراد در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ زندگی معمولا خوابی ناآرام‌تر دارند و دفعات بیشتری در طول شب از خواب بیدار می‌شوند. با این حال، او تصریح می‌کند که دلایل متعددی وجود دارد که باعث می‌شود افراد میانسال نیز به‌ویژه کسانی که فرزند دارند و در داخل و خارج از خانه مشاغلی پرمشغله و پراسترس دارند، خواب مناسبی نداشته باشند.

تاثیر مشکلات سلامتی بر حافظه

تغییرات هورمونی در دوران پیش‌ییائسگی و یائسگی، نمونه‌ای مهم از این موارد است. هیپوکامپ و قشر پیش‌پیشانی مغز نواحی‌ از مغز که در حافظه و عملکردهای اجرایی نقش دارند دارای تعداد زیادی گیرنده استروژن هستند. به گفته «واسان»، با کاهش سطح استروژن، زنان اغلب متوجه کند شدن روند تفکر و افزایش دفعاتِ مشکل در یافتن کلمات مناسب می‌شوند.

«تد هویی»، معاون مرکز تحقیقات بیماری آلزایمر دانشگاه براون می‌گوید که یائسگی همچنین می‌تواند بر خلق‌وخو تأثیر بگذارد؛ امری که بر کارایی مغز در پردازش و بازیابی اطلاعات اثرگذار است.

چه زمانی باید برای فراموشی به پزشک مراجعه کرد؟

چگونه می‌توان تشخیص داد که فراموشی از حد معمول فراتر رفته و به مسئله‌ای جدی‌تر تبدیل شده است؟ متخصصان معتقدند که این ۳ وضعیت می‌تواند نشان دهد که آیا فراموشی از حد معمول فراتر رفته یا خیر:

• آیا این فراموشی کوتاه مدت دائما اتفاق می‌افتد یا فقط یک بار در روز، بلکه چندین بار در روز؟
• آیا با وجود راه‌حل‌هایی که به کار گرفته‌اید، فراموشی‌های لحظه‌ای همچنان ادامه دارد؟ به عنوان مثال، اگر شروع به قرار دادن کلیدهای خود در کاسه کنار در کرده‌اید و هنوز هم مرتباً آن‌ها را گم می‌کنید، این یک نگرانی است.
• آیا فراموشی‌های کوتاه مدت باعث ناراحتی قابل توجهی می‌شود یا در زندگی روزمره شما اختلال ایجاد می‌کند؟

هرگونه نگرانی خود را با پزشک خود در میان بگذارید به خصوص هنگامی که فراموشی‌های کوتاه مدت در کنار تغییرات ناگهانی یا شدید در بینایی، خواب یا عملکرد دست و پا یا یک بیماری روانی جدید مانند تشخیص افسردگی برای اولین بار رخ می‌دهد. بیماری‌های عصبی می‌توانند علائمی غیر از حافظه نیز داشته باشند.

پزشک می‌تواند با انجام آزمایش‌هایی، مشکلات ناشی از روند طبیعی پیری را از زوال عقل (دمانس) و همچنین از دسته‌ای میانی به نام «اختلال شناختی خفیف» (MCI) متمایز کند؛ وضعیتی که حد فاصل این دو قرار دارد و زمانی بروز می‌کند که فرد دچار مشکلات شناختی است اما همچنان قادر به انجام فعالیت‌های روزمره خود است. عوامل متعددی از عملکرد غده تیروئید گرفته تا آپنه خواب بر بروز MCI تأثیرگذارند.

 برخی از افراد مبتلا به MCI ممکن است در نهایت به زوال عقل دچار شوند، اما برخی دیگر ممکن است هرگز چنین وضعیتی پیدا نکنند. مرحله «اختلال شناختی خفیف» فرصت بسیار مناسبی برای شناسایی و درمان افراد است و موقعیتی عالی برای مداخلات مربوط به سبک زندگی محسوب می‌شود.

غزاله اکرمی با کلاه و کت جین در اکران کوری (+عکس)

بیشتر بخوانید:

ارتباط علائم خاص افسردگی در میانسالی با خطر ابتلا به زوال عقل

هرگونه فراموشي را جدي بگيريد

تماشاخانه

یک جرعه آب برای هدهد؛ یک گودال مرگ برای کل و بزها / دو تصویر از یک ماجرا

چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند

فیلم های دیگر