دکتر احمد اسماعیلزاده درباره پایش ملی وضعیت تغذیه ید اظهارکرد: آخرین پایش ملی وضیعت تغذیه ید اواخر سال ۱۴۰۳ به سرانجام رسید. پایش وضعیت تغذیه ید تقریبا هر پنج سال یکبار از زمان اجرای برنامه غنیسازی نمک با ید در کشور انجام میشود. پیش از سال ۱۴۰۳، آخرین پایش برای سال ۱۳۹۵ بود. پایش وضعیت تغذیه ید سال ۱۴۰۳ با پایشهای سال گذشته متفاوت است؛ به نحوی که زنان باردار را علاوه بر دانشآموزان مورد مطالعه قرار دادهایم.
به گزارش ایسنا، این متخصص تغذیه با بیان اینکه وضعیت تغذیه ید زنان باردار بسیار اهمیت دارد، تصریح کرد: اگر وضعیت تغذیه ید زنان باردار مشکل داشته باشد، احتمال کمبود ید در جنین و بروز مشکلات عقبماندگی ذهنی و IQ وجود دارد. براساس پیامدهای کمبود ید بر جنین، موضوع وضعیت تغذیه ید زنان باردار در کانون توجه کشورها قرار گرفته است.
او درباره نتایج پایش تغذیه با ید توضیحداد: میانه ید ادرار دانشآموزان چندان تعریفی ندارد. به طور مثال، میانه ید ادرار دانشآموزان استان آذربایجانغربی کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسیلیتر بود. هنگامی که میانه ید ادرار دانشآموزان یک استان کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسیلیتر باشد، به این معنا است که مصرف ید در آن جامعه مطلوب نیست. وضعیت ید ادرار دانشآموزان میتواند معنا و مفهوم وضعیت ید باشد؛ چرا که دانشآموزان نماینده جامعه به حساب میآیند.
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره دیدگاههای سازمان جهانی بهداشت درباره میانه ید ادرار دانشآموزان گفت: سازمان جهانی بهداشت بر این باور است، اگر کشورها میخواهند از وضعیت تغذیه ید جامعه آگاه شوند، وضعیت ید ادرار دانشآموزان را بسنجند. میانه ید ادرار دانشآموزان میتواند متر و معیاری برای قضاوت وضعیت ید یک جامعه باشد.
اسماعیلزاده با بیان اینکه مشکلات مصرف ید فقط به استان آذربایجانغربی محدود نمیشود، توضیحداد: میانه ید ادرار دانشآموزان استان آذربایجانغربی کمتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسیلیتر است؛ بنابراین با کمبود ید در این استان مواجه هستیم. همچنین چهار استان آذربایجان شرقی، گلستان، قزوین و قم در معرض خطر قرار دارند. اگرچه وضعیت میانه ید ادرار دانشآموزان این استانها بیشتر از ۱۰۰ میکروگرم در دسیلیتر است، اما با روند کاهشی مصرف مواجه هستند. متاسفانه، آثار کمبود ید طی سه تا چهار سال آینده نمایان میشود و میتواند بر موضوعاتی مانند سقطهای جنین، IQ و تکامل ذهنی، کمکاری تیروئید اثرگذار باشد.
این متخصص تغذیه درباره وضعیت ید در زنان باردار نیز توضیح داد: متاسفانه، وضعیت ید ادرار زنان باردار در بسیاری از استانها مناسب نیست؛ به نحوی که کمتر از ۱۵۰ میکروگرم در دسیلیتر بود. آمار و ارقام نشان میدهد مصرف ید زنان باردار در اغلب استانهای کشور به حد کفایت نیست.
او ادامه داد: معاونت بهداشت وزارت بهداشت، تمام دانشگاههای علومپزشکی کشور را موظف کرده که منتظر پایش ملی تغذیه ید برای هر پنجسال یکبار نباشند؛ بلکه وضعیت تغذیه ید زنان باردار و دانشآموزان را هر سال طی پنج سال آینده انجام دهند. ۳۴ دانشگاه علومپزشکی نسبت به پایش وضعیت ید ادرار زنان باردار و دانشآموزان طی سال گذشته اقدام کردهاند و سایر دانشگاههای علومپزشکی نتوانسته بودند کیت اندازهگیری ید ادرار را تهیهکنند.
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: نتایج اندازهگیری مصرف ید در ۳۴ دانشگاه علومپزشکی تا حدودی شبیه به پایش ملی تغذیه ید در کشور است؛ چرا که ارزیابی دانشگاههای علومپزشکی با فاصله زمانی یکساله نسبت به پایش ملی به سرانجام رسیده است. متاسفانه، وضعیت مصرف ید در کشور چندان مطلوب نیست و استانهایی که دچار کمبود مصرف ید هستند، همچنان با کمبود ید در میان زنان باردار و دانشآموزان دستوپنجه نرم میکنند.
اسماعیلزاده درباره اقدامات وزارت بهداشت درباره افزایش مصرف ید گفت: معاونت بهداشت وزارت بهداشت و دفتر بهبود تغذیه جامعه از سازمان غذا و دارو درخواست کردهاند نظارتهای خود بر کارخانههای تولیدکننده نمک یددار را تقویتکند. همچنین از مراکز بهداشت خواستهایم با مراکز عرضهکننده نمکهای غیریدار برخوردکنند. تقویت آموزشهای مرتبط با اهمیت مصرف نمک یددار از دیگر اقدامات بهشمار میرود و همچنین در ارتباط با مکملهای اسیدفولیک به دانشگاههای علومپزشکی ابلاغ کردیم که مکملهای یدوفولیک در اختیار زنان باردار قراردهند.
او با بیان اینکه درنظر داریم اندازهگیری ید ادرار را به صورت متمرکز انجام دهیم، توضیحداد: به منظور حل مشکل دسترسی به کیت اندازهگیری ید تصمیم گرفتهایم که اندازهگیری ادرار دانشآموزان و زنان باردار را به صورت متمرکز در تهران انجام دهیم تا ارزیابی جامعهتری داشتهباشیم. معاون بهداشت وزارت بهداشت با اجرای برنامه صورت متمرکز موافق است و در انتظار تامین اعتبار این برنامه هستیم. بلافاصله پس از تخصیص اعتبار لازم، دانشگاههای علومپزشکی نسبت به جمعآوری نمونههای لازم در میان دانشآموزان و زنان باردار اقدام میکنند.
این متخصص تغذیه درباره گفت: معاونت بهداشت وزارت بهداشت به تمام دانشگاههای علومپزشکی درگیر با موضوع کمبود ید ابلاغ کرده دلایل کمبود ید را با اعضای هیاتعلمی مورد بررسی قرار دهند و حدود دو دانشگاه علومپزشکی در مسیر بررسی علل کمبود مصرف ید گامبرداشتهاند. به نظر میرسد تبلیغات افراد غیرمتخصص حوزه طب سنتی در ارتباط با نمکهای دریایی و رنگی به موضوع کمبود ید دامن میزند.
اسماعیلزاده گفت: امیدوارم وضعیت مصرف ید در جامعه به نحوی نشود که با خطرات ناشی از کمبود مصرف ید مواجه شویم. امیدواریم بتوانیم به شرایط گذشته یعنی پوشش نمک یددار در بیش از ۹۷ درصد خانوارها دست یابیم. در حال حاضر، میزان مصرف یددار در خانوادهها رو به کاهش است.