فقر آهن چه نشانه هایی دارد؟ 10 علامت که نباید نادیده بگیرید

عصرایران- آهن برای ساخت هموگلوبین، پروتئینی که اکسیژن را از ریه ها به بافت های بدن منتقل می کند، ضروری است. وقتی ذخایر آهن کاهش پیدا می کند، ممکن است ابتدا علائم خفیف و غیر اختصاصی ایجاد شوند و اگر کمبود ادامه پیدا کند، کم خونی ناشی از فقر آهن شکل بگیرد.

خستگی و کاهش انرژی

خستگی و احساس کمبود انرژی از شایع ترین علائم کم خونی ناشی از فقر آهن است. با کاهش هموگلوبین، ظرفیت خون برای انتقال اکسیژن کاهش پیدا می کند و فرد ممکن است زودتر از معمول خسته شود.

مشکل در تمرکز

کمبود آهن، به ویژه زمانی که قابل توجه باشد، می تواند با کاهش تمرکز و اختلال در عملکرد شناختی همراه شود. با این حال، مشکل تمرکز به تنهایی نشانه اختصاصی فقر آهن نیست و علل مختلفی می تواند داشته باشد.

رنگ پریدگی

پریدگی پوست یا مخاط دهان می تواند در کم خونی دیده شود. البته رنگ پوست به تنهایی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص کمبود آهن نیست و باید با آزمایش خون بررسی شود.

سردرد و سرگیجه

سردرد از علائم شناخته شده کم خونی ناشی از فقر آهن است و برخی افراد ممکن است سرگیجه نیز داشته باشند. شدت این علائم به میزان کم خونی و شرایط فرد بستگی دارد.

تپش قلب و تنگی نفس

در کم خونی، قلب برای رساندن اکسیژن کافی به بافت ها ممکن است سریع تر یا با شدت بیشتری کار کند. به همین دلیل بعضی افراد دچار تپش قلب یا تنگی نفس، به ویژه هنگام فعالیت، می شوند.

ریزش مو و تغییرات ناخن

ریزش مو و تغییراتی مانند شکننده شدن یا قاشقی شدن ناخن ها از علائم احتمالی کمبود آهن هستند. این علائم اختصاصی نیستند و می توانند دلایل دیگری هم داشته باشند.

احساس سرما

اختلال در تنظیم دمای بدن می تواند در کم خونی ناشی از فقر آهن دیده شود، بنابراین بعضی افراد ممکن است بیشتر از معمول احساس سرما کنند. با این حال، احساس سردی دست و پا به تنهایی نشانه فقر آهن محسوب نمی شود.

زبان دردناک یا ملتهب

کمبود آهن می تواند باعث درد یا تغییر ظاهر زبان شود. در برخی افراد، زخم گوشه دهان نیز دیده می شود.

میل به خوردن مواد غیر خوراکی

یکی از نشانه های کمتر شناخته شده کمبود آهن، پیکا یا میل غیرطبیعی به خوردن موادی مانند یخ، کاغذ یا خاک است. این علامت می تواند سرنخ مهمی برای بررسی کمبود آهن باشد.

چگونه فقر آهن را تشخیص دهیم؟

علائم به تنهایی نمی توانند فقر آهن را تشخیص دهند. آزمایش خون معمولا برای بررسی وضعیت آهن و کم خونی انجام می شود. شمارش کامل سلول های خون و اندازه گیری فریتین از بررسی های مهم هستند. فریتین نشان دهنده ذخایر آهن بدن است، هرچند التهاب و برخی بیماری ها می توانند مقدار آن را افزایش دهند و تفسیر آزمایش را دشوار کنند.

نکته مهم این است که فقر آهن می تواند پیش از ایجاد کم خونی اتفاق بیفتد؛ بنابراین طبیعی بودن هموگلوبین لزوما به معنای طبیعی بودن ذخایر آهن نیست.

چه غذاهایی آهن دارند؟

گوشت قرمز، مرغ و ماهی و غذاهای دریایی از منابع آهن هستند. حبوبات، مغزها، سبزی های برگ سبز و بعضی مواد غذایی غنی شده نیز آهن دارند. آهن موجود در منابع حیوانی معمولا جذب بهتری دارد، در حالی که آهن منابع گیاهی جذب پایین تری دارد.

ویتامین C می تواند جذب آهن غیرهم را افزایش دهد. در مقابل، چای، قهوه و برخی مواد غذایی حاوی کلسیم یا فیتات می توانند جذب آهن را کاهش دهند، به ویژه اگر همزمان با وعده غذایی یا مکمل آهن مصرف شوند.

مکمل آهن را خودسرانه مصرف نکنید

خستگی، سردرد، ریزش مو یا تپش قلب به تنهایی به معنی کمبود آهن نیستند. مصرف بی دلیل مکمل آهن هم می تواند عوارض ایجاد کند و در دوزهای بالا خطرناک باشد. در صورت وجود علائم، بهتر است ابتدا علت با آزمایش و نظر پزشک مشخص شود.

در بزرگسالان، به ویژه مردان و زنان پس از یائسگی، اگر کمبود آهن یا کم خونی ناشی از آن تایید شود، پیدا کردن علت نیز اهمیت دارد؛ زیرا خونریزی گوارشی و اختلال جذب از جمله علل احتمالی هستند.

در صورت وجود علائم مشکوک به فقر آهن، برای تشخیص علت و انتخاب روش درمان مناسب با پزشک مشورت کنید و از مصرف خودسرانه مکمل های آهن خودداری کنید.

قهوه با افسردگی ما چه می‌کند؟

بیشتر بخوانید:

چرا چای جذب آهن را در بدن کاهش می‌دهد؟

چگونه متوجه شویم فقر آهن داریم!

تماشاخانه

ماجرای بلوار طالقانی و سیل عظیمیه کرج / اشکال جدی کار کجاست؟

دختران ایرانی و شگفتی‌سازی‌های جهانی / وقتی حتی باید با ناباوری هم بجنگند

فیلم های دیگر