خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی ، تجربه ها و عبرت هایی که آسان به دست نمی آیند

  قطار خصوصی سازی هلدینگ خلیج فارس این روزها بسیار به مقصد نزدیک شده است. با وجود فراز و نشیب های فراوانی که خصوصی سازی این مجموعه در طول یکسال گذشته تجربه کرده است ، بازیگران کلیدی صنعت پتروشیمی امیدوارند با نهایی شدن این انتقال ،نه تنها صنعت پتروشیمی که اکوسیستم اقتصادی کشور در بخش خصوصی شاهد روزهای بهتری باشد.

عرضه محصولات پتروشیمی با نام هلدینگ خلیج فارس در بورس کالا، گرچه می توانست به عنوان نقطه عطفی در مسیر فعالیت تجاری این مجموعه بزرگ اقتصادی محسوب و موجب افزایش اعتماد و ایجاد جو خوشبینی در فعالان بخش خصوصی شود؛اما متاسفانه برخی ناهماهنگی ها به دلیل فقدان پیشینه تجاری و تجربه کافی  به همراه  نحوه اعمال نظرهای دولتی در عملکرد مجموعه هلدینگ سبب شد موجی از نگرانی و تردید در مورد نحوه تعامل مدیریت دولتی صنعت پتروشیمی با فعالان بخش خصوصی در این حوزه ایجاد شود.

انتظار می رفت در شرایطی که 40 درصد سهام شرکت بازرگانی پتروشیمی به هلدینگ خلیج فارس تعلق دارد ، به طور طبیعی مسیر و مجرای عرضه محصولات مجتمع های تحت پوشش هلدینگ ، شرکت بازرگانی پتروشیمی ( به عنوان با سابقه ترین و تخصصی ترین شرکت فعال در بازار)باشد ، اما تصمیم مدیران  دولتی هلدینگ  به خارج کردن تجارت محصولات هلدینگ از بستر و مسیر طبیعی آن در شرکت بازرگانی پتروشیمی علاوه بر آسیبی که به دلیل بی تجربگی و فقدان دانش تخصصی سیستم بازرگانی تازه استقلال یافته برخی مجتمع ها در نحوه قیمت گذاری محصولات و اداره بازار متوجه تولید و تجارت داخلی و بین المللی این محصولات می کند، از نگاه فعالان بخش خصوصی مصداق انتقال تصدی امور از مدیریت خصوصی به حوزه دولت  بوده ودر مخالفت  آشکار با سیاست های کلان کشور در حوزه خصوصی سازی، آن هم در سال حمایت از کار و سرمایه ایرانی است.

کاهش حضور شرکت بازرگانی پتروشیمی در عرضه های داخلی محصولات پتروشیمی (که با متوسط 40 میلیارد تومان عرضه هفتگی در سال گذشته)  به معنای محروم ساختن جامعه فعالان اقتصادی این حوزه از تجربیات سی ساله در زمینه اداره بازار در شرایط پیچیده و دشوار کنونی و افزایش احتمال ایجاد آشفتگی و ناپایداری در بازار است که به تولید در صنعت پتروشیمی و صنایع پائین دستی آسیب وارد می کند.
کما اینکه نگاهی گذرا به آمار عملکرد سرمایه گذاری در صنعت پتروشیمی ظرف دو سال گذشته نشان می دهد، بخش قابل توجهی از سرمایه گذاری های صورت گرفته در صنعت (خصوصا در طرح هایی که کمتر در جذب سرمایه گذار موفق بوده) از طریق شرکت بازرگانی پتروشیمی و به سبب رویکرد مدیریت خصوصی این شرکت به نحوه اداره منابع حاصل از فعالیت های بازرگانی حاصل گشته است. 

اگرتجربه واگذاری سهام مدیریتی شرکت بازرگانی پتروشیمی به بخش خصوصی  به عنوان یکی از بلندترین گام های خصوصی سازی در صنعت پتروشیمی ، حاوی تجربیات بسیار ارزشمندی برای مدیران دولتی در راه نهایی کردن واگذاری هلدینگ خلیج فارس به شمار می رود ، در این سوی میدان هم  بدیهی است که فعالان بخش خصوصی با دقت نحوه رفتار حاکمیت و مدیریت دولتی را با سرمایه گذاران خطر پذیر بخش خصوصی مورد مطالعه و مراقبت قرار می دهند و نتیجه این مشاهدات برای بازیگران کلیدی بازار سرمایه در آستانه عرضه سهام هلدینگ خلیج فارس نیز عبرت آموز خواهد بود. شایسته است مدیریت دولتی صنعت پتروشیمی کشور، در شرایطی که تحریم های بین المللی راه ورود سرمایه خارجی به صنعت پتروشیمی ایران را تا اندازه زیادی مسدود ساخته است؛ به گونه ای عمل نمایند که جامعه فعالان بخش خصوصی اقتصاد کشور، نسبت به وجود بسترهای لازم برای تعامل سازنده با مدیریت حاکمیتی صنعت خوشبینی و اطمینان خاطر لازم را کسب نمایند.   

شهریار نیک نفس