تاریخ:
آیا دوچرخهسواری برای زانو آسیبزاست؟ 
درس شصت و چهار
ایرنا، بوق تبلیغاتی یا رسانه حرفهای؟
رسانهای که در قالب دستگاه تبلیغاتی فعالیت میکند به راحتی میتوان مواضع آن را حدس زد.
عصرایران؛ رضا غُبیشاوی - مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) تغییر کرد و با رفتن سیدضیاء هاشمی، محمدرضا نوروزپور جایگزین وی شد. او قبل از این در سمتهای دبیر شورای اطلاع رسانی دولت و مدیریت پایگاه اطلاع رسانی دولت (پاد) فعالیت می کرد.
برهمین اساس می توان به این موارد اشاره کرد:
- ایرنا یکی از رسانه های مهم و اصلی کشور است. دو دیدگاه درباره ایرنا و رسانه های زیرمجموعه دولت وجود دارد.
نگاه نخست: ایرنا به عنوان دستگاه تبلیغاتی دولت. به این معنی که رسانه به دستگاه تبلیغاتی دولت تبدیل می شود. از استقلال حرفه ای، بی طرفی، انصاف و تعادل برخوردار نیست و مهم، صرفا تبلیغ مواضع دولت است. تاثیرگذاری و اعتماد مخاطب در این دیدگاه در اولویت قرار نمی گیرد.
دستگاه تبلیغاتی دولت، امتداد دیدگاه ها و نظرات مثبت و منفی دولت است. اگر دولت با طرف داخلی و خارجی، در ستیز باشد ایرنا هم خبرهای منفی خود را علیه آن متمرکز می کند و با نادیده گرفتن بخش های مثبت، بخش های منفی را برجسته می کند.
اگر دولت ودولتمردان به یک طرف داخلی و خارجی نگاه مثبت داشته باشند ارگان تبلیغاتی هم در پیروی از این رویه، پوشش خبری دوستانه ای در پیش می گیرد؛ نقاط مثبت را پررنگ می کند و نقاط منفی را نادیده می گیرد.
در این وضعیت، بزرگنمایی و کوچکنمایی خبرها و تمرکز بر نقاط مثبت و منفی، ارتباطی به واقعیت ها ندارد بلکه تابعی از نظرات مثبت و منفی دولت و دولتمردان است.
رسانه ای که در قالب دستگاه تبلیغاتی فعالیت می کند به راحتی می توان مواضع آن را حدس زد. در برابر همه موضوعات موضع دارد. خبرها را به دور از بی طرفی (ولو نسبی) پوشش می دهد. خبرها و گزارش های آن به دور از واقعیت ها و براساس نظرات است. خبرها به شدت دارای موضع گیری هستند و بیشتر از خبر، نظر گزارش می دهد.
نگاه دوم: ایرنا به عنوان یک رسانه حرفه ای. در این دیدگاه، مجموعه اطلاع رسانی، نه در قالب دستگاه تبلیغاتی بلکه به عنوان یک رسانه حرفه ای فعالیت می کند. رسانه حرفه ای با وجود اینکه زیرمجموعه اداری دولت است؛ مدیر آن توسط دولت منصوب می شود و بودجه آن را دولت تامین می کند اما از استقلال حرفه ای، آزادی مسوولانه و بی طرفی حرفهای برخوردار است.
در این وضعیت، معیار فعالیت رسانه، نه نظرات سیاسی دولت و دولتمردان بلکه شاخص ها، واقعیت های عینی و ویژگی های فعالیت حرفه ای رسانه ای است. پوشش خبرهای مختلف برپایه معیارهای حرفه ای روزنامه نگاری انجام می شود و نه نگاه مثبت و منفی دولت و دولتمردان.
در این قالب، مدیران رسانه، به سرعت تغییر نمی کنند. مدیران رسانه از میان افراد باسابقه و با وجهه غالب فعالیت رسانهای انتخاب می شوند. با تغییر دولت ها، مدیران و سردبیران و دبیران ارشد رسانه ها و جهت گیری ها و خطوط قرمز آن تغییر نمی کند.
در نگاه اول، رسانه تبلیغاتی، پیرو و دنباله رو دولت است و در نگاه دوم، عکس این وضعیت برقرار است. دولت و سیاستمداران، دنباله رو رسانه حرفه ای می شوند.
از نگاه نخست می توان به خبرگزاری های عربستان سعودی (واس)، امارات (وام)، ترکیه (آناتولی)، سوریه (سانا) و کره شمالی اشاره کرد.
از نگاه دوم هم می توان خبرگزاری های فرانسه، کره جنوبی و ژاپن را نام برد.
البته نگاه سومی نیز وجود دارد که اصولا معتقد است دولت نباید خبرگزاری یا رسانه داشته باشد چون از اساس با بی طرفی رسانه ای و فعالیت حرفه ای رسانه در تعارض است. مانند بریتانیا و آمریکا. هر بخش دولت، یک روابط عمومی دارد که خبرهای مربوط به خود را در وب سایت همین نهاد منتشر می کند.
- بزرگترین ضربه به یک رسانه، نگاه سیاسی - تبلیغاتی به آن و منصوب کردن مدیران سیاسی /تبلیغاتی در راس این مجموعه هاست که حاضرند استقلال، آزادی، اخلاق و فعالیت حرفه ای یک رسانه را به پای اهداف سیاسی و سیاستزده، قربانی کنند.
با نگاهی به روند سه دهه اخیر مشخص می شود سرعت تغییر مدیران در رسانه های زیرمجموعه دولت بسیار بالاست و این موضوع برای فعالیت حرفه ای یک آسیب بزرگ است. با تغییر دولت، قطعا تغییر مدیران و سردبیران ایرنا و رسانه زیرمجموعه آن یعنی روزنامه ایران در اولویت نخست قرار می گیرد. در دوره یک دولت هم تعداد این تغییرات زیاد است.
کافی است خبرها و جهت گیری های ایرنا و روزنامه ایران را در دوره های مختلف به ویژه دوره های ریاست جمهوری سیدمحمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی بررسی کرد. گویی با تغییر هر دولت، در هر کدام از این رسانه ها انقلاب می شود. رسانه ای را تصور کنید که امروز یک جهت گیری دارد و فردا، جهت گیری صددرصد مخالف دارد.
------------
بیشتر بخوانید
روز جهانی آزادی رسانه با شعار "فعالیت روزنامهنگاری بدون ترس"
حادثه کنارک و تاخیر دوباره در اطلاعرسانی
لینک کوتاه: کپی لینک
بهشتی گمشده در خراسان شمالی با کوچه آشتی کنان (+عکس) کابوس جدید آمریکا: پهپاد مادر جیوتین چین میتواند ۱۰۰ پهپاد را همزمان پرتاب کند!(+عکس) اعلام علت مرگ لیندسی گراهام منظرۀ خیابان اصلی شهر «بندر گز»؛ 92 سال قبل (عکس) آمیب مغزخوار چیست؟ علائم، راههای انتقال و بررسی وجود آمیب مغزخوار در ایران رایانه کوانتومی به کمک همجوشی هستهای آمد؛ گامی تازه برای تولید سوخت نیروگاههای آینده جنگنده راکتی نازیها سریعتر از زمان خود بود؛ اما خلبانانش را بیشتر از دشمن کشت (+عکس) بامداد دوشنبه : حملات جدید آمریکا به جنوب ایران / بندرعباس، قشم، سیریک، جاسک، بوشهر، کنگان، چابهار، اهواز، ماهشهر، بهبهان، دزفول، امیدیه، خنداب، اندیمشک، شادگان تایلند / آتش سوزی در رستوران و 27 کشته محمدجواد لاریجانی: اگر انتقام نگیریم، سایه ترور همیشه وجود دارد بررسی توانمندیهای تسلیحاتی و اویونیک جنگنده سوخو ۳۵ پیشبینی هوش مصنوعی؛ تکرار فینال آرژانتین و فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۶ نماینده دموکرات آمریکایی: ارتش اسرائیل دروغ میگوید جزئیات طرح ترور ترامپ در ترکیه اقدام خیرخواهانه مهاجم استقلال در هائیتی؛ ساخت ۴۰ خانه برای زلزلهزدگان