عصرایران- درد و سفتی عضلات پس از یک تمرین شدید یا ناآشنا، به ویژه اگر یک تا دو روز بعد ظاهر شود، معمولا با پدیده ای به نام درد عضلانی با شروع تاخیری یا DOMS ارتباط دارد.
برخلاف تصور رایج، این درد نتیجه تجمع اسید لاکتیک در عضلات نیست. اسید لاکتیک و لاکتات پس از فعالیت شدید افزایش پیدا می کنند، اما معمولا ظرف مدت کوتاهی پس از پایان فعالیت از بدن پاک می شوند. DOMS بیشتر با فشار و آسیب های میکروسکوپی ایجادشده در بافت عضله و پاسخ التهابی بدن مرتبط است.
برای کاهش این ناراحتی می توان اقدامات زیر را امتحان کرد:
استراحت مطلق معمولا ضروری نیست. پیاده روی آرام، دوچرخه سواری سبک یا حرکات ملایم می تواند احساس خشکی و سفتی عضلات را کاهش دهد، هرچند شواهد درباره کاهش خود درد محدود است.
حرکات کششی ملایم می تواند احساس سفتی را کمتر کند. با این حال، کشش شدید عضله دردناک توصیه نمی شود و لزوما باعث کوتاه شدن مدت DOMS نمی شود.
ماساژ می تواند در کوتاه مدت به کاهش درد و احساس سفتی عضلات کمک کند. لازم نیست فشار زیادی وارد شود؛ ماساژ شدید روی عضله آسیب دیده می تواند ناراحتی را بیشتر کند.
دوش آب گرم یا کمپرس گرم می تواند برای کاهش احساس خشکی و سفتی عضلات مفید باشد. گرما بیشتر برای تسکین موقت علائم مناسب است و نباید روی آسیب حاد یا تورم قابل توجه استفاده شود.
کمپرس سرد می تواند به کاهش درد و التهاب پس از برخی فعالیت های شدید کمک کند. با این حال، حمام یخ برای همه افراد ضروری نیست و شواهد درباره برتری آن نسبت به سایر روش های ریکاوری قطعی نیست.
خواب مناسب بخش مهمی از فرایند ریکاوری بدن است. کمبود خواب می تواند احساس خستگی و حساسیت به درد را افزایش دهد و روند بازگشت بدن به شرایط عادی را دشوارتر کند.
کم آبی بدن می تواند عملکرد ورزشی و احساس عمومی پس از تمرین را تحت تاثیر قرار دهد. مصرف مایعات کافی، به ویژه پس از فعالیت طولانی یا همراه با تعریق زیاد، به حفظ وضعیت مناسب بدن کمک می کند.
پروتئین برای ترمیم و سازگاری عضلات پس از ورزش اهمیت دارد. تخم مرغ، لبنیات، ماهی، مرغ، گوشت، حبوبات و مغزها می توانند منابع مناسبی از پروتئین باشند.
لازم نیست حتما از مکمل های پروتئینی استفاده کنید؛ در بسیاری از افراد، نیازهای پروتئینی با یک رژیم غذایی متعادل تامین می شود.
یکی از بهترین راه ها برای کاهش احتمال DOMS شدید، افزایش تدریجی شدت و حجم تمرین است. شروع ناگهانی یک برنامه سنگین یا انجام حرکات ناآشنا می تواند احتمال درد عضلانی قابل توجه را افزایش دهد.
مصرف میوه ها، سبزی ها، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین، مواد مغذی مورد نیاز بدن برای ریکاوری را فراهم می کند. برخی مواد غذایی مانند گیلاس ترش نیز در مطالعات ورزشی بررسی شده اند، اما شواهد درباره تاثیر آنها بر درد عضلانی هنوز قطعی نیست و نباید آنها را درمان اصلی در نظر گرفت.
درد عضلانی پس از ورزش معمولا طی چند روز به تدریج بهتر می شود. اما درد بسیار شدید، تورم قابل توجه، ضعف غیرعادی، کاهش واضح توانایی حرکت یا ادرار تیره پس از فعالیت شدید می تواند نشانه آسیب جدی تر، از جمله رابدومیولیز باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
همچنین اگر درد پس از چند روز بهتر نشود یا بدون فعالیت ورزشی مشخص ایجاد شده باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
این مطلب صرفا برای افزایش آگاهی است و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک نمی شود.