فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۳۹۳۸۰
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
کد ۸۳۹۳۸۰
انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
واژه‌‌خانۀ عصر ایران

"حاکمیت" ؛ عالی‌ترین اقتدار در دولت

عصر ایران
در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.

عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالی‌ترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.

در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی می‌شد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.

از این رو در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.

ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.

چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمی‌شود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سه‌گانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.

در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.

مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بین‌الملل نیز به کار می‌رود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.

به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.  

________________________

در "واژه‌خانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم. 
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.

ارسال به دوستان
captcha
سردار نقدی : محاصره اقتصادی دشمن تاثیری نخواهد داشت 15 نکته درباره زندان رفتن رسایی کاهش ریسک سرطان‌ های شایع با اصلاح الگوی تغذیه؛ از گیاه‌خواری تا ماهی‌خواری قاسم‌پور: اتکا به بازیکنان تمام‌شده تیم‌ ملی را به اینجا رسانده/ جام‌ملت‌ها فراموش شود محسن رضایی: واقعیت را ایران رقم می‌زند رژیم صهیونیستی: ۱۷۰ خبرنگار فلسطینی «تروریست» بودند! انفجار جدید در تنگه هرمز روسیه یک پل، نیروگاه در کی‌یف و یک مرکز صنعتی در بندر اودسا را هدف قرار داد جانشین فرمانده‌کل سپاه: غافلگیری‌های فناورانه برای دشمنان داریم واکنش مشاور رئیس امارات به حادثه فلای دبی نظر علم درباره ترک سیگار و تریاک بعد از ۵ سال حمله به یک روحانی در رشت/ دستورکار ویژه پلیس برای دستگیری متهم مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه: نتانیاهو به دنبال زمینه‌سازی برای اقدام احتمالی علیه ایران است/ در شرایط فعلی، ایران نباید هیچ فرصتی را برای میانجی‌گری رد کند رئیس جامعه مدرسین حوزه: در بازار جنگ را حس نمی‌کنید/ البته گرانی هم هست بیانیه سپاه: دوران تهدید بی‌هزینه به پایان رسیده است