تاریخ:
۱۶ سال پیش در چنین روزی؛ اسپانیا برای اولین بار قهرمان جام جهانی شد 
درس شصت و چهار
واژهخانۀ عصر ایران
"حاکمیت" ؛ عالیترین اقتدار در دولت
در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.
عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالیترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.
در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی میشد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.
از این رو در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.
ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.
چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمیشود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سهگانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.
در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.
مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بینالملل نیز به کار میرود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.
به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.
________________________
در "واژهخانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم.
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.
لینک کوتاه: کپی لینک
نمایش نسخه مرمت شده فیلم سینمایی «کاغذ بی خط» ؛ هدیه تهرانی، خسرو شکیبایی، جمیله شیخی و... روی پرده کلاهبرداری میلیاردی از ملیپوش فوتسال زنان در طرح فروش اقساطی خودرو یونسکو عضویت دولت فلسطین در مرکز بینالمللی ISSN را تصویب کرد پشتپرده اختلالات شبکه بانکی چیست؟ وعده بازگشت خدمات تا پایان هفته روبیو چگونه ونزوئلا را از راه دور اداره میکند؟ 100 سالگی روزنامۀ اطلاعات؛ یادی از مسعودی و دعایی و آنها که جوانمرگ شدند یورگن کلوپ سکاندار تیم ملی فوتبال آلمان شد هشدار سفیر ایران: اگر آمریکا به نقض تعهدات خود ادامه دهد، ایران دیگر به تفاهمنامه پایبند نخواهد بود رکوردشکنی تاریخی هالند در جام جهانی؛ فراتر از مسی و رونالدو آیا واقعا فیلها از موشها میترسند؟ وضعیت مردم غزه در گرمای 50 درجه و کمبود آب (+عکس) آغاز اعزام خادمان داوطلب به عتبات عالیات در طرح روضه رضوان آغاز خاموشیهای چرخشی در مشهد در پی گرمای شدید هوا طرح آمریکا، سوریه و عراق برای دور زدن تنگه هرمز/ توافق برای احیای خط لوله صادرات نفت از بندر بانیاس سوریه تشکیل پرونده قضایی برای فیروز کریمی به دلیل حضور در شبکه ماهوارهای