۱۶ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۰:۰۴
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
ادعای رژیم صهیونیستی درباره ترور فرمانده جهاد اسلامی روایت یک واردکننده: برنج هست، ارز نیست! بگردند ببینند ریشه مشکلات کجاست/ مطالبات برآورده نشده انباشته شده/ برخی نهادها در کار تحقیر مردم‌اند ادعای ترامپ: ایرانی‌ها درحال راه‌اندازی برنامه هسته‌ای خود هستند عراقچی: مذاکرات روز جمعه در مسقط برگزار می شود مشاور فرمانده سپاه: اگر جنگ شود، همه سربازان آمریکا در منطقه هدف مشروع ایران هستند ایران: اجازه طرح مطالب خارج از چارچوب پرونده هسته‌ای در مذاکرات را نمی دهیم واکنش فوری بازار نفت به خبر لغو مذاکرات ایران و آمریکا آخرین آرایش دریایی آمریکا در آب‌های‌ جنوب (جدول) زمین‌لرزه ۴.۷ ریشتری در عسلویه اختلاف ایران و آمریکا درباره مذاکرات / مذاکرات جمعه لغو شد؟ فوری/ مذاکرات جمعه، برگزار می شود / عقب نشینی آمریکا از لغو مذاکرات/ عراقچی: 10 صبح ، مسقط، مذاکرات برگزار می شود «خیابان جمهوری»؛ دو ساعت اسارت در لابیرینت داستان‌های بی‌سرانجام وزیر خارجه آمریکا: مذاکرات با ایران باید شامل برد موشک‌های بالستیک و نحوه برخورد با مردم هم بشود پلیس راه: بارش برف و باران در جاده های ۲۲ استان