کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
عراقچی: دولت فرانسه از مدیریت یخچال‌ها هم ناتوان است، چه رسد به اعتراضات مردم عارف: باید سازمان اکو را به جایگاه واقعی خود بازگردانیم متقاضیان افزایش مبلغ کالابرگ در چه روزی باید درخواست خود را ثبت کنند؟ طرح دوفوریتی حذف شرط اجتهاد از وزیر اطلاعات در دستور هفته آینده مجلس جدال نتانیاهو و بنت در کنست/ بنت: مشاوران قطری خودت چه؟/ خنده‌های زن نتانیاهو/ تلاش نتانیاهو برای ارتباط با منصور عباس انفجار سومین نفتکش متخلف در تنگه هرمز هشدار نارنجی هواشناسی فارس؛ بارش شدید باران در مناطق جنوبی و مرکزی نظارت بر بازار پوشاک تشدید می‌شود؛ فروشگاه‌های مجازی زیر ذره‌بین ماتا هاری؛ زنی که با رقص به شهرت رسید و با اتهام جاسوسی اعدام شد / پرونده یکی از مشهورترین جاسوسان زن تاریخ (+عکس) پس از ۲۱ سال، فقط یک بازیکن دو رگه در تیم ملی فوتبال ایران مانده است فیات بارچتا؛ رودستری ایتالیایی با طراحی کلاسیک و تولید محدود (+عکس) پاگانی هوایرا ۷۰ آنیما؛ بر این خودرو نام «روح» نهاده اند (+عکس) آموزش نظامی زنان با چادر (+عکس) بوگاتی ویرون گرند اسپرت ویتس؛ حاصل تکامل نهایی یک ابرخودروی افسانه‌ای (+عکس) نتانیاهو: می‌خواهند تشکیل دولت فلسطین با حمایت ایران را بر ما تحمیل کنند!