عصرایران- گوجه فرنگی یکی از مواد غذایی مغذی و کم کالری است و منبع خوبی از ویتامین C، پتاسیم، فولات و ترکیباتی مانند لیکوپن محسوب می شود. با این حال، مانند هر ماده غذایی دیگری، مصرف مقدار زیاد آن برای بعضی افراد می تواند باعث ناراحتی شود.
نکته مهم این است که بسیاری از ادعاهای قدیمی درباره «مسمومیت» یا عوارض خطرناک مصرف گوجه فرنگی بیش از حد، پشتوانه علمی محکمی ندارند و نباید گوجه فرنگی را یک ماده غذایی خطرناک دانست.
گوجه فرنگی به دلیل اسیدی بودن ممکن است در بعضی افراد باعث سوزش معده، ترش کردن یا تشدید علائم رفلاکس شود. این واکنش به ویژه در افرادی که از قبل رفلاکس معده دارند ممکن است بیشتر دیده شود.
همچنین مصرف مقدار زیادی گوجه فرنگی یا محصولات تهیه شده از آن می تواند در برخی افراد موجب نفخ یا ناراحتی گوارشی شود.
گوجه فرنگی به طور معمول باعث اسهال نمی شود. با این حال، مصرف مقدار زیاد آن در فردی که دستگاه گوارش حساسی دارد می تواند ناراحتی گوارشی ایجاد کند.
از سوی دیگر، گوجه فرنگی خام مانند دیگر محصولات تازه ممکن است در صورت آلودگی و شست وشوی نامناسب، حامل میکروب هایی مانند سالمونلا باشد. بنابراین شستن کامل گوجه فرنگی پیش از مصرف اهمیت دارد.
این ادعا که مصرف زیاد گوجه فرنگی به طور مستقیم باعث سنگ کلیه می شود، دقیق نیست. گوجه فرنگی حاوی مقداری اگزالات است، اما میزان آن در گوجه فرنگی معمولا بالا محسوب نمی شود.
خطر تشکیل سنگ کلیه بیشتر به نوع سنگ، میزان مصرف مایعات، الگوی کلی غذا، دریافت نمک، سابقه فردی و عوامل متابولیک بستگی دارد. افرادی که سابقه سنگ های اگزالات کلسیم دارند، بهتر است درباره رژیم غذایی مناسب با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.
شواهد قابل اتکایی وجود ندارد که مصرف معمول گوجه فرنگی باعث التهاب مفاصل یا درد مفاصل شود. ادعای قدیمی درباره اینکه سولانین موجود در گوجه فرنگی موجب تجمع کلسیم در بافت ها و ایجاد درد مفاصل می شود، مبنای علمی محکمی ندارد.
اگر فردی متوجه شود یک ماده غذایی خاص به طور مکرر علائم مشخصی ایجاد می کند، بهتر است این موضوع به صورت فردی بررسی شود.
گوجه فرنگی و فرآورده های آن، به دلیل اسیدی بودن، ممکن است علائم رفلاکس را در بعضی افراد تشدید کنند. این به معنای آن نیست که همه افراد مبتلا به رفلاکس باید گوجه فرنگی را از رژیم غذایی خود حذف کنند.
اگر گوجه فرنگی برای شما محرک علائم است، کاهش مقدار مصرف و پرهیز از خوردن آن نزدیک زمان خواب می تواند کمک کننده باشد.
لیکوپن یکی از رنگدانه های اصلی گوجه فرنگی است. مصرف مقادیر بسیار زیاد مواد غذایی سرشار از لیکوپن، به ویژه در طولانی مدت، در موارد نادر می تواند باعث تغییر رنگ پوست به سمت نارنجی یا قرمز شود؛ حالتی که به آن لیکوپنودرمی گفته می شود.
این وضعیت معمولا بی خطر و برگشت پذیر است و با کاهش مصرف منابع بسیار غنی از لیکوپن برطرف می شود. نمی توان یک مقدار ثابت از گوجه فرنگی را برای ایجاد این حالت در همه افراد تعیین کرد.
آلرژی واقعی به گوجه فرنگی وجود دارد، اما شایع نیست. در افراد حساس ممکن است علائمی مانند خارش، کهیر، تورم لب و دهان یا علائم گوارشی ایجاد شود.
تورم زبان یا گلو و دشواری تنفس می تواند نشانه واکنش آلرژیک شدید باشد و در چنین شرایطی باید فورا از خدمات اورژانسی کمک گرفت.
برگ و ساقه گیاه گوجه فرنگی حاوی ترکیبات گلیکوآلکالوئیدی هستند و برای مصرف خوراکی مناسب نیستند. مقدار اندکی که ممکن است به صورت اتفاقی وارد غذا شود معمولا باعث مسمومیت نمی شود، اما مصرف مقدار قابل توجهی از برگ یا ساقه می تواند موجب علائم گوارشی و عصبی شود.
این موضوع با مصرف خود میوه گوجه فرنگی تفاوت دارد و نمی توان از آن نتیجه گرفت که گوجه فرنگی رسیده برای انسان سمی است.
برای بیشتر افراد، گوجه فرنگی بخشی مفید از یک رژیم غذایی متنوع است و نیازی به حذف آن به دلیل ترس از عوارض ندارد. شستن گوجه فرنگی پیش از مصرف، نگهداری صحیح و توجه به واکنش بدن اهمیت بیشتری دارد.
افرادی که پس از مصرف گوجه فرنگی به طور مکرر دچار رفلاکس، ناراحتی گوارشی یا علائم حساسیت می شوند، بهتر است برای مشخص شدن علت با پزشک مشورت کنند.
این مطلب جایگزین تشخیص یا توصیه پزشکی نیست و در صورت بروز علائم شدید یا مداوم، مراجعه به پزشک ضروری است.