تاریخ:
تصاویر شگفتانگیز از ورود نهنگهای غولپیکر به گرینلند 
درس هشتاد و دو
واژهخانۀ عصر ایران
«دولت» ؛ مفهومی فراتر از حکومت
"دولت" غالبا واحدی پایدار اما "حکومت" موقت است. حکومتها چه قوۀ مجریه پنداشته شوند چه نظام سیاسی، میآیند و میروند ولی فروپاشی دولت وقتی رخ میدهد که ملت و سرزمین مرتبط با دولت دچار تجزیه شوند. مثل آنچه بر سر دولت عثمانی در 1924 یا دولت شوروی در 1991 آمد.
عصر ایران - واژۀ "دولت" (State) در فلسفۀ سیاسی اعم از "حکومت" است. در ادبیات سیاسی متعارف، معمولا حکومت به معنای نظام سیاسی و دولت به معنای قوۀ مجریه به کار میرود. اما دولت در اصل فراتر از قوۀ مجریه و حتی فراتر از نظام سیاسی است (البته حکومت را به معنای قوۀ مجریه هم به کار میبرند).
طبق تعریف فلسفه سیاسی، قوۀ مجریه و کل حکومت یک کشور ممکن است به دلایلی ساقط شوند، ولی کمتر پیش میآید که دولت به معنای دقیق کلمه، دچار فروپاشی کامل شود. اگر چنین شود، جامعه به "وضع طبیعی" برمیگردد؛ فارغ از اینکه وضع طبیعی را همانند توماس هابز پدیدهای نامطلوب بدانیم یا همانند جان لاک آن را پدیدهای مطلوب بدانیم.
جان لاک و توماس هابز
دولت گستردهتر و بنیادیتر از حکومت است. حکومت بخشی از دولت یا در واقع جلوۀ دولت است. "دولت" غالبا واحدی پایدار اما "حکومت" موقت است. حکومتها چه قوۀ مجریه پنداشته شوند چه نظام سیاسی، با رای یا با انقلاب مردم میآیند و میروند ولی فروپاشی دولت وقتی رخ میدهد که ملت و سرزمین مرتبط با دولت دچار تجزیه شوند. مثل آنچه بر سر دولت عثمانی در 1924 یا دولت شوروی در 1991 و دولت یوگسلاوی در دهۀ 1990 آمد.
فروپاشی غالباً شامل "حکومت" میشود. چه حکومت را به معنای قوۀ مجریه به کار ببریم چه به معنای نظام سیاسی. دولت در قیاس با حکومت، مفهومی انتزاعیتر است.
دولت "حکمران" است و نهادهای دولتی در برابر نهادهای "خصوصی" جامعۀ مدنی، خصلتی "عمومی" دارند. نهادهای جامعۀ مدنی در راستای تحقق منافع فردی اقشار و طبقات خاص شکل میگیرند ولی نهادهای دولتی، بنا بر تعریف، در راستای تحقق منافع و خیر عمومی تأسیس میشوند.
"مشروعیت" مختص دولت است چرا که تصمیمهای دولت الزاما باید در راستای منافع پایدار عموم مردم باشند و به همین دلیل این تصمیمات برای افراد جامعه الزامآورند و از آنجایی که دولت قانونگذار است (از طریق پارلمان)، قوانینش باید اجرا شوند (از طریق قوۀ مجریه) و متخلفان از این قوانین، در صورت لزوم مورد برخورد قهری قرار می گیرند (از طریق پلیس یا ارتش) و مجازات میشوند (از طریق دستگاه قضایی).
بنابراین دولت واجد حق انحصاری "کاربرد زور" است و به قول ماکس وبر، جامعهشناس آلمانی، انحصار "خشونت مشروع" را در اختیار دارد.
ماکس وبر
دولت "انجمنی سرزمینی" است و صلاحیتش در حدود جغرافیایی خاصی تعریف میشود و همۀ کسانی را در بر میگیرد که در آن محدودۀ جغرافیایی زندگی میکنند (شهروند یا غیرشهروند). در عرصۀ بینالمللی نیز دولت، بنا بر تعریف، واحدی خودمختار و مستقل است.
بسیاری "دولت" و "حکومت" را به یک معنا به کار میبرند ولی فرق ظریفی بین این دو مفهوم وجود دارد. مثلا با کوتاه شدن دست قاجاریه از قدرت، دولت در ایران از بین نرفت بلکه فقط حکومت یا نظام سیاسی تغییر کرد.
لینک کوتاه: کپی لینک
دو کلام حرف حساب با خانواده ها؛ کنکور همه چیز نیست توضیحات رئیس کمیسیون قضایی مجلس درباره مصوبه مهریه؛ هیچ سقفی برای مهریه تعیین نشده است مینا نامداری ؛ ترند جدید موج سواری بر روایت «بازگشت» یا «توبه» اما بدون سود برای جامعه اجرای طرح تقویت و جبران عقبماندگیهای آموزشی/سند تحول بنیادین، تنها مأموریت آموزش و پرورش پذیرش بدون آزمون داوطلبان زن در مقطع ارشد دانشگاه علوم قضایی/ جزئیات و شرایط ثبتنام سانسور کلمات "تفاهم" و "صلح" در سخنان پزشکیان و سید حسن خمینی در خبر تلویزیون شوک دوباره به پاساژ علاءالدین؛ آیفون ۱۷ پرومکس ۴۵۰ میلیون توضیح بابت قیمت نجومی بلیت یک نمایش تصویب شد: حذف زندان برای مهریه بالای ۱۴ سکه آبفای تهران: ذخایر سدهای تهران ۲۶ درصد است درباره تئاتر پنجمیلیونی/ وقتی فرهنگ به کالای لوکس تبدیل میشود علی قلهکی: افزایش قیمت بنزین به سال آینده موکول شد 5 اصل مهم برای داشتن تناسب اندام؛ از اضافه بار تا اصل FITT قیمت طلا، سکه، دلار و انواع ارز یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵/ افزایش قیمت دلار و طلا روی نقشه بروتالیستی بوئنوس آیرس (تصویری)