فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۶۶۹
تعداد نظرات: ۴ نظر
تاریخ انتشار: ۰۰:۴۱ - ۲۹-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۶۶۹
انتشار: ۰۰:۴۱ - ۲۹-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای- 6

شاهنامۀ فردوسی: پاسخ زال به چیستان موبدان

شاهنامۀ فردوسی: پاسخ زال به چیستان موبدان
در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند می‌تواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ می‌دهد...

عصر ایران- یکی از مخاطبان که پی گیر بخش «باغ ادبیات» است دربارۀ چند بیت معماوار و دشوار در شاهنامۀ فردوسی پرسیده است:


که از ده‌ودو تاه سروِ سهی 
 که رُسته‌ست شاداب با فَرّهی

از آن هر یکی بَرزده شاخ سی 
 نگردد کم‌وبیش بر پارسی

    بله، تعبیر معما درست است. چون در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند می‌تواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ می‌دهد و این یکی از همان چیستان‌های 6 گانه است و به بهانۀ پرسش مخاطب گرامی به مرور به چند مورد دیگر هم اشاره خواهد شد هر چند  همچنان بنا بر نقل حکایت‌های ساده است اما مگر می‌توان در این باغ قدم زد و سراغ کهن‌ترین و پرسایه‌ترین درخت نرفت که همانا شاهنامۀ فردوسی است؟

   خوش‌بختانه دوستان در تارنمای «پارسی انجمن» پیش‌تر به این چیستان ها پرداخته بودند و ما تنها نقل می‌کنیم:
   

  ده و دو یعنی دوازده (12) و «تاه» هم همان «تا»ست. بنابراین مراد از «‌دوازده تا سروِ سهی» 12 ماه است و 30 شاخ هم «سی روزِ» آن.

 و اینک پاسخِ زال:


  نُخُست از ده‌ودو درختِ بلند 
 که هر یک همی شاخ سی برکشند

به سالی ده‌ودو بُوَد ماهِ نو 
 چو شاهی نوآیین اَبَر گاهِ نو

به سی روز مَه را سرآید شمار 
 برین سان بُوَد گردشِ روزگار

 
(نوآیین: نو. چون پادشاهِ نو بر تختِ [پادشاهیِ] نو.
شمار سرآمدن: شمار به پایان رسیدن و کار پایان یافتن).

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۴
در انتظار بررسی: ۸
غیر قابل انتشار:
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
1
5
کم کم دارم به خوندن سایتتون اعتیاد پیدا میکنم
ناشناس
Turkiye
۰۸:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
0
2
سلام.لطفا از خرمن "هلالی جغتایی" هم خوشه ای برایمان بیاورید.
ازاد
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
0
4
سلام!ممنون. جالب بود.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
0
6
آفرین به شما و آن خواننده فرهیخته.
captcha
اختلاف اساسی آمریکا و اسرائیل بر سر زمان بازگشت به جنگ الجزیره : از نجف تا کربلا؛ وداع با آیت‌الله خامنه‌ای در عراق زندگی روی مریخ واقعاً چگونه خواهد بود؟ ۸ چالش بزرگ پیش روی نخستین انسان‌ها ویروس‌های ۳۰ هزار ساله واقعاً زنده‌اند؟ حقیقت درباره «ویروس‌های زامبی» سیبری چرا چشم این شکارچی کوچک با بقیه فرق دارد؟ شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین زمان امتحانات نهایی و کنکور در اختیار مراجع اجرایی است توصیه سرویس مخفی آمریکا به ترامپ هنگام ترک ترکیه: با هواپیمای اهدایی قطر پرواز نکن اطلاعیه آموزش و پرورش درباره کارت ورود به جلسه کنکور هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا در حال بازگشت به منطقه/ تحرکات امنیتی در تل‌آویو دیدنی های امروز؛ از سیلزدگان چین تا فوتبال دوستان غزه بیانیه وزارت خارجه: حملات آمریکا نقض تعهدات و منشور سازمان ملل است؛ پاسخ خواهیم داد آکسیوس: ترامپ آتش‌بس با ایران را تمام‌ شده می‌داند/ مقام آمریکایی: آن‌قدر ضربه می‌زنیم تا باور کنند ما جدی هستیم تاریخ به روایت تصویر / کوروساوا در حال انجام کار مورد علاقه اش قیمت ارز و سکه و طلا در بازار آزاد تهران از شادی تا تپش؛ چگونه روابط اجتماعی سپر بلای قلب می شوند؟